Categorie archief: filosofisch gebak

Gebak geïnspireerd door een filosofisch geschrift. De stijl waarin het recept is geschreven is een satire op de stijl van de filosoof. Bevat gluten.

Venkelkoekjes van Seneca – bevat gluten

Een korte reisimpressie, een historische ‘vondst’ van een unieke brief van de filosoof Seneca en een venkelkoekje, dit alles deze keer in het blog van dasanderekoek!
In de maand mei was ik in Italië op een groepsreis met Rubico om in de voetsporen van de Romeinse filosoof Seneca te treden. Hierbij werd de stad Pozzuoli bezocht, het vroegere Putuoli. Deze stad was in de Romeinse tijd een zeer belangrijke haven die zorgde dat het oude Rome bevoorraad werd van graan uit Afrika en zeldzame producten uit Azië. De stad ligt aan een azuurblauwe baai in de buurt van Napels en in deze omgeving verbleven rijke Romeinen in hun grote zomervilla’s met een luxe badcultuur. Onderstaande foto’s geven een impressie van deze reis.


Seneca was als filosoof en politicus de leraar van de jonge keizer Nero en Seneca regeerde tegelijkertijd het Romeinse Rijk in de jaren 54 tot 62. Daarna probeerde hij tijdens de regering van de alleenheerser Nero de politieke moraal in Rome nog enigzins positief te beïnvloeden door zijn geschriften waarin hij bedekte kritiek uitte. Openlijke kritiek zou hem meteen de kop kosten. Onze reisgroep kreeg ’s morgens uitleg over een aantal van Seneca’s brieven. Hierin vertelde hij over de omgeving van Putuoli die bij hem filosofische overpeinzingen opriep en indirecte kritiek waren op Nero’s beleid voor een goede verstaander. Als ode aan Rubico  stelde  ik de volgende satirische brief samen in Seneca’s schrijfstijl die ik ‘vond’ in de Romeinse opgravingen onder ons kuurbadhotel Neronensis. In het volgende fragment van mijn brief verwerk ik onze reiservaringen.

Seneca overdenkt zijn leven tijdens een verblijf in Putuoli en beschrijft aan zijn denkbeeldige vriend Lucillius het volgende idee:

Wat zou er gebeurd zijn als ik een kleine filosofenschool had opgericht, Lucillius? De beste manier om iets te leren is immers om er les in te geven. Deze filosofenschool zou de naam kunnen dragen die mij hier in Putuoli voor de geest komt: Rubico Neronensis. Op deze school zou ik volwassenen lesgeven, zowel mannen als vrouwen uit alle delen van het Romeinse rijk. Waar denk je anders dan in Baiae zou ik de school oprichten zodat we een voortreffelijk uitzicht hadden op de blauwe baai en kaap Micene? Boven de ingang van de school zou de tekst Anima Felix Vivas iedereen welkom heten. In de onderliggende gewelven van het schoolgebouw zou ik een sobere badgelegenheid plaatsen want hygiëne is erg belangrijk. De leerlingen zou ik in de ochtenduren vrijmoedig voorlezen uit mijn brieven aan jou Lucillius, en samen zouden we erover van gedachten wisselen. In de middaguren stel ik me dan voor om hen  wandelend rond te leiden langs de  villa’s van Scipio en Vatia, wiens levens voorbeeldig waren. Zonder gezelschap is geluk onmogelijk en al filosoferend zouden we leren hoe te leven en te sterven. Als leraar zou ik sober gekleed zijn, in korte Griekse toga en mijn haren zouden kortgeknipt zijn. Ook de leerlingen zouden zich kleden in korte mantels en dunne beenkleding en sandalen aan hun voeten dragen. We zouden gezamenlijk eten van gezonde maaltijden met vis, schaal en schelpdieren uit de baai, veel groenten en een kleine hoeveelheid brood. Alles met mate want een overmaat aan eetlust loopt uit op vetzucht, daarom moet dit vermeden worden, niet uit oogpunt van zelfbeheersing, maar van gezondheid. De sfeer zou ontspannen zijn want slaven zorgen voor de maaltijden en slaapgelegenheden. Inderdaad, Rubico Neronensis is iets groots wat ik nog ooit had willen bereiken. Wat denk je Lucilius, vind je dit een belachelijk idee? Wie met zichzelf kan lachen is nooit belachelijk.
Hartelijke groeten, Seneca

© jaar 65, Seneca – brief in mei 2019 gevonden door Inostrate in de kelderruimte van hotel Neronensis te Pozzuoli            

Als idee voor een filosofisch tussendoortje vond ik bij een plaatselijke Italiaanse bakker in Pozzuoli een lekker licht zoet knabbelkoekje. Het was gemaakt van een soort brooddeeg (Tarallini geheten) dat uitstekend past bij Seneca’s sobere levensstijl én bij de plaatselijke eetcultuur van Pozzuoli/Putuoli waarin graan, olie, wijn en venkelzaad voorkomen. Je kunt dit nu zelf gaan maken.

venkelknabbels fil kl

venkelzaadkoekjes voor de filosoof Seneca


Wat heb je nodig voor Seneca’s knabbelkoekjes met venkel?

200 gram tarwebloem
50 gram volkorentarwemeel
3 gram zout
1 theelepel gevijzeld venkelzaad
6 gram bakpoeder
30 gram pijnboompitten
30 gram vloeibare honing
50 gram olijfolie
95 gram water en/of witte wijn

De bereiding:

Meng eerst de droge bestanddelen, het meel, de bloem, zout, bakpoeder, venkelzaad en pitten in een kom door elkaar en voeg daarna de honing, olijfolie en het water of de wijn toe en kneed hiervan een soepel deegje.
Verwarm de oven op 175 graden Celsius.
Neem kleine stukjes deeg van 20 gram en maak er dunne rolletjes van van ongeveer 9 centimeter. Sla dit om je vinger en knijp de uiteinden samen zoals bij een tortellini. Leg alle rondjes op een bakplaat met bakpapier en bak ze in 16 minuten goudbruin, ze worden wat donkerder aan de onderkant. Draai de oven uit en laat het knabbelgebak daarna nog twee minuten nagaren en uitdrogen in de afkoelende oven.
De broodkoekjes zijn het lekkerst op de dag van het bakken als ze vers en warm zijn maar je kunt ze ook kort bewaren in een goed afgesloten trommel nadat ze afgekoeld zijn en oppiepen in een koekenpan om ze weer knapperig te maken.
Deze lichtzoete venkelzaadknabbels zijn lekker bij een glaasje wijn of bij een picknick of maaltijdsoep als bijgerecht en bij het lezen van de brieven van Seneca.

Ook gevaarlijk lekker en leuk om te lezen zijn de gifkoekjes voor Seneca gemaakt door Agrippina, de moeder van Nero!

gifkoekjes seneca2 klein

de gifkoekjes voor Seneca

Advertenties

Marstaart – bevat gluten

De kolonisatie van de ruimte en reizen naar de planeet Mars vormen grote uitdagingen voor de mensheid in de toekomst. De filosofische aspecten hiervan hebben we besproken tijdens een cursus van Rubico. Als je erop let  is dit onderwerp in het nieuws zeer actueel en in allerlei boeken vind je verwijzingen van het reizen naar Mars. Aan het einde van de filosofiecursus trakteerde ik mijn medecursisten op onderstaande futuristische dialoog over een Marstaart die een treffende gelijkenis heeft met de bodem van de planeet Mars. Dit was de primeur van deze heerlijke Marstaart en je kunt hem nu ook zelf gaan maken met onderstaand recept!

Jaar 2033 –  Dialoog tussen major Tom, astronaut die na een lange ruimtereis rondcirkelt met zijn bemanning in het moederschip rond Mars, en Ground controll van NASA in Houston op aarde. Tussen vraag en antwoord zitten telkens 14 minuten vanwege de enorme afstand.

Major Tom: Houston, we hebben een probleem! Met voedsel deze keer! De afgelopen dagen hebben we met de Marsrobot verschillende grondmonsters van het Marsoppervlak genomen in de krater van Kragting. Onze aanname dat het Marsoppervlak geheel bestaat uit chocoladereepjes blijkt fout te zijn! Nadat we de ijskoude grondmonsters van -35 graden Celsius hebben ontdooid, ontdekten we dat de bovenste bodemlaag bestaat uit  een soort rode cake met onder de brokkelige korst een vulling die lijkt op kwark met zoete vruchten!

Groundcontroll: Holy smoke! De maan is gemaakt van kaas en nu blijkt Mars gemaakt van taart! Jullie kunnen blijven rondcirkelen boven Mars en ondertussen is er genoeg voedsel! En hoe zit het met het drinkwater?

Major Tom: Dat is helemaal ongelofelijk, de bevroren kanalen van Mars blijken gevuld te zijn met ijsthee! Na het ontdooien is dit zeer goed te drinken. Vooral de Engelse bemanningsleden zijn er gek op.

Groundcontroll: Ongelofelijk, dit is pure science fiction! Hebben jullie al een idee hoe deze cake kon ontstaan?

Major Tom: De biologie op Mars blijkt heel anders te zijn dan die op aarde. Wij nemen aan dat de hier aanwezige rode Marsmicroben door de kosmische straling zijn gemuteerd tot kleine ingenieuze voedselmachines. Deze kleine levensvormen produceren namelijk allerlei complexe voedingsmiddelen en maken producten die lijken op meel, suiker, roomboter en kwark. Dit vormt een gelaagde ijstaart, in ontdooide toestand smaakt het geweldig! We hebben ontdekt dat de marsmicroben  hun benodigde voedingsstoffen  uit de ijsthee van de Marskanalen halen. Deze ijsthee bevat vele essentiële mineralen.

Groundcontroll: Zo te horen hebben jullie meer dan genoeg voedsel en zelfs drinkwater op Mars! Jullie zijn nu minder afhankelijk van bevoorrading op aarde. Let er wel op dat die cakekruimels niet op het boordpaneel komen en dat niemand met vette vingers aan de knoppen zit! Maar wat is dan for godsake eigenlijk jullie voedselprobleem, Major Tom?

Major Tom: Het probleem is Groundcontroll, dat de bemanning verslaafd is geraakt aan de taart en iedereen enorm gegroeid is in massa. We passen niet meer in onze astronautenpakken en kunnen niet meer door de deur van ons moederschip. Wat moeten we nu doen?

Groundcontroll: We gaan meteen overleggen met de hier aanwezige medische staf en onze diëtiste.…..
Ons advies voor de gehele bemanning is om de intake van de Marstaart streng te rantsoeneren tot één stuk per dag.  Verder zullen jullie meer thee moeten gaan drinken en een dubbele hoeveelheid bewegingsoefeningen moeten gaan uitvoeren in de fitnessruimte. Laat ondertussen de gentechnologe kijken naar deze wonderbaarlijke Marsmicroben. Zij kan met behulp van een genbouwpakket een raketstuwstof proberen te maken van de ijsthee voor jullie terugtocht.

Major Tom: O my god, dat is geen piece of cake, maar we hebben op deze reis wel meerdere tegenslagen gehad.

Groundcontroll: Het is opnieuw een uitdaging voor de bemanning. Wat een verrassende ontwikkelingen, Mars blijkt opeens zeer gastvrij te zijn! Iedereen zal er nu naar toe willen reizen met de herbruikbare raketten van Elon Musk. Wie houdt er nu niet van spacecake met ijsthee en to boldly go where no one has gone before… Voorwaarts Mars.

© 2018, Inostrate

marstaart kl fil

Marstaart met enkele astronauten

Wat heb je nodig voor de Marstaart ?
Het deeg:
125 gram roomboter
150 gram kristalsuiker
10 gram sinaasappelsuiker
3 eieren M
100 gram volle kwark
200 gram tarwebloem
30 gram amandelmeel
5 gram bakpoeder
5 gram cacaopoeder
2 gram zout
3 druppels amandelessence Oetker
3 kneepjes Fun Colours, gel food colour, sterke concentratie in een stevige gel, via                                                                                       bakwinkel verkrijgbaar

De vulling:
400 gram volle kwark
60 gram basterdsuiker of fijne kristalsuiker
60 gram cranberries
5 blaadjes gelatine
18 goed uitgelekte abrikoosjes uit 2 blikjes van 420 gram Del monte

Bakken van het deeg en de bodem uithollen:
Neem een springvorm met een doorsnede van 22 centimeter en vet deze in met boter. Plaats op de bodem een rond stuk bakpapier zodat je de taart straks makkelijk uit de vorm krijgt.
Verwarm de oven voor op 170 graden Celsius.
Mix de roomboter, suiker plus de sinaasappelsuiker samen luchtig. Voeg daarna een voor een de eieren toe en mix deze goed erdoor tot een egale massa.
Zeef de tarwebloem, het amandelmeel, het bakpoeder, cacaopoeder en het zout samen in een kom en meng goed met een garde.
Voeg de meelmassa in 3 delen bij de eiermassa. Bij het derde deel voeg je nog 100 gram kwark toe, 3 druppels amandelessence en 3 kneepjes rode kleurgel. Het deeg moet flink rose kleuren om een rode taart op te leveren na het bakken, daarom gebruikte ik een kunstmatige kleurstof hiervoor van goede kwaliteit.
Het taartbeslag is vrij stevig  en moet 40 minuten bakken. Prik even met een satehprikker om te kijken of het deeg goed gaar is. Als de prikker droog is, is het goed.
Neem de taartbodem uit de oven en laat deze minstens 3 uur afkoelen op een taartrooster. Maak de springvorm na 5 minuten los en laat de bodemplaat eronder zitten. Je kunt de taart ook de dag erna gaan afwerken. Bewaar hem dan in een taartdoos of grote plastic zak zodat hij niet uitdroogt.
De taartbodem uithollen: Snij de hoge bolling van de taart af. Hol de taartbodem nu een halve centimeter uit met een eetlepel en een mes, laat hierbij een buitenrand van 1 centimeter staan omdat anders de vulling eruit rolt. Verwijder van de grote brokstukken de bruingebakken bovenkorst zodat je straks mooie rode kruimels krijgt. Deze kruimels vormen het regoliet, het losse verweerde materiaal aan de oppervlakte van een planeet. Maak grove kruimels van het deeg en zet deze apart klaar in een kom. Je hebt waarschijnlijk niet alle uitgeholde cakekruimels nodig, de rest eet je lekker op bij een toetje als voorproefje.

De bereiding van de vulling en het maken van de taart: Let hierbij goed op de volgorde en zorg dat alles klaarstaat, ook de kruimels.
Lek de abrikoosjes goed uit in een vergiet en dep ze daarna af met keukenpapier zodat de bodem niet te vochtig wordt. Leg de abrikoosjes met de holle kant naar beneden in de de bodem.

marstaart bodem kl fil

Marstaart met eerste vulling van abrikozen

Leg de blaadjes gelatine in een kom met ruim koud water om te weken. Lees op de verpakking hoe lang dit moet.
Neem een ruime kom en los hierin de suiker op in de kwark en roer dit tot het is opgelost. Voeg dan de cranberries toe. Zet even apart.
Neem een steelpan met een eetlepel water erin. Knijp de gelatineblaadjes uit met je hand. Verhit de pan met de eetlepel water op een zacht vuur  en los de blaadjes hierin op, al roerend met een spatel tot ze een gel vormen. Doe het vuur dan meteen uit, het mag niet koken. Blijf af en toe roeren terwijl de gelatine afkoelt maar wel vloeibaar blijft, dit duurt enkele minuten.
Neem een eetlepel kwarkvulling en los deze op in de gelatine, al roerend goed in de hoekjes van de pan. Giet deze kleine vloeibare gelatinemassa daarna geleidelijk met behulp van een spatel en goed roerend met een garde in de grote kwarkmassa die al klaarstaat. Het is handig als je dit met z’n twee-en kunt doen.
De kwarkvulling moet je meteen over de abrikoosjes gieten terwijl deze nog vloeibaar is.

marstaart met vulling kl fil

Marstaart met vulling van kwark en cranberries

Daarna strooi je in een dikke laag zoveel mogelijk rode kruimels op de vulling, die nog een beetje vloeibaar is en zo de kruimels kan vasthouden. Druk de kruimels nog een beetje aan. Laat de Marstaart minstens 2 uur op een koele plek opstijven.

marstaart slice kl fil

een portie rode Marstaart met (regoliet)kruimels

 

 

Voortreffelijke worst van Nietzsche – bevat gluten

Voortreffelijke worst van Nietzsche óf hoe de worst wordt wat hij is 
De filosoof Friedrich Nietzsche heeft in zijn korte, wijsgerige aforismen een prachtige maar moeilijk te doorgronden schrijfstijl. Nietzsche plaatste in een aforisme eerst een sterk inzicht (dit noemen we constructie) dat hij daarna in de tweede helft, na de Umwerthung, weer volledig neersabelde (dit noemen we deconstructie). Men noemt Nietzsche ook wel de filosoof met de hamer omdat hij zich radicaal richt op heersende ideeën, inclusief die van hemzelf.
In een poging om dit uit te leggen aan een groter publiek heb ik als culinair filosofe een recept voor een chocoladeworst bedacht! Om dit alles in baktechnische termen te vertalen naar een filosofisch en satirisch recept heb ik nu zijn lievelingseten, gedroogde worst, in chocolade uitgevoerd. Hierbij heb ik de termen constructie, deconstructie en Umwertung in een volstrekt foute volgorde toegepast. Nietzsche liet zijn favoriete gedroogde worst toesturen door zijn moeder naar tijdelijke zomerverblijven in Sils Maria of Turijn. Hij bedankte haar dan aan het einde van zijn brieven voor deze voortreffelijke worst. De filosofiecursisten van Rubico, die dol zijn op chocolade, werden door mij op deze worst getrakteerd. Nu kunnen alle bloglezers er ook kennis van nemen en Nietzsche beter begrijpen. Het thema dat Nietzsche zeer na aan het hart lag, zit in ook de receptuur van deze chocoladeworst verweven: de grote waarde van de klassieke Griekse cultuur. Het is dan ook niet zomaar-een-worst geworden maar een voortreffelijke worst.

Nietzsche's voortreffelijke worst

voortreffelijke chocoladeworst van Nietzsche

Wat heb je nodig om de voortreffelijke worst van Nietzsche te bereiden?
Een recept voor de decadentie

Eerst is er het denkproces of de constructie:

120 gram melkchocolade,
120 gram pure chocolade
100 gram roomboter
100 gram eenvoudige biscuitjes
1 eetlepel geraspte sinaasappelschil
50 gram gemengde en geroosterde noten
40 gram pijnboompitten
50 gram gele rozijnen
gezeefde poedersuiker voor garnering
touwtje voor de worst

Pas dan deconstructie toe bij de volgende ingrediënten:

Sla de edele noten en de slaafse biscuitjes klein met een hamer en maak daarna zonder medelijden de boter en de eveneens kapotgeslagen chocolade nietig door ze te smelten, de chocolade au bain-marie. – Vergeet hierbij de zweep niet! – Het chocolademengsel zal straks niet meer noten kunnen opnemen dan het al bevat en méér noten toelaten kan niet worden toegestaan!

De blanke rozijnen uit de Griekse staat moeten worden bedwongen door ze eerst te wellen en daarna weer te drogen. Laat de sinaasappel zonder een gram medelijden lijden door de buitenste schil met hartstocht te raspen.
En dan komt de Umwerthung!

Maak van deze oorspronkelijke minderwaardige ingrediënten een meerwaardig geheel door ze wellustig met elkaar te vermengen. Er zal nu een verrukkelijke intense smaak ontstaan die elke diepe mannelijke en vrouwelijke ziel zal verrukken…
Laat het worstmengsel een half uur volkomen alleen zodat het in de kern van het wezen niet meer verwekelijkt is.
Leg dit machtige mengsel daarna jouw eigen wil op door het te herstructureren (met zilverfolie) in niets anders dan een worst! Laat deze goddelijke worst enkele uren op een koele en eenzame plek opstijven.
Bestrooi de worst met poedersuiker voor een authentiek uiterlijk. Daarna presenteer je deze worst met een flink meerderwaardigheidsgevoel in plakjes aan een ontwikkeld publiek.

P.S. Worst weer voortreffelijk.

© Inostrate, 2018

Plaatkoek van Nietzsche – bevat gluten

Deze lekkere plaatkoek is geïnspireerd door de filosofiecursus bij Rubico over het boek Ecce homo (vertaling: zie de mens) van de filosoof Friedrich Nietzsche. In dit boek, wat niet een normale maar een filosofische autobiografie is, stileert Nietzsche zijn leven in een wederom heel bijzondere schrijfstijl en typeert ook zijn eigen tijd: de fin de siecle. Hij gebruikt hierbij volop overdrijving en metaforen zoals een hedendaagse kritische columnist dit ook doet; Nietzsche was zijn tijd ver vooruit. Als culinair blogster met als hobby filosofie heb ik een autobiografie van een plaatkoek gemaakt om zijn schrijfstijl te parafraseren. Lees en geniet.

Waarom ik zo lekker ben
Het geluk van mijn bestaan als plaatkoek ligt in het noodlot ervan: oud worden zal ik niet want ik ben geboren om te worden opgegeten.
Ik ben niet in elkaar geflanst en zit complex in elkaar. Aan de oppervlakte zie je een laagje van zoete kruimels, daaronder een zachte laag confituur en onderop een bodem van stevig deeg, gekruid met koekkruiden.
Ik maakte van mijn wil om lekker te zijn, om gegeten te willen worden, mijn filosofie…
Bij mijn bereiding moet je tegenslagen omzetten in voordelen: als het mislukt maak je iets nieuws, iets beters.
Neem tot je wat goed voelt. Je proeft tussendoor alle goede en zelfs kleine dingen zoals anderen ze niet gemakkelijk zouden kunnen proeven. Ook slechte dingen die zich aandienen proef je. Je trek in mij houdt op wanneer de grens van wat je goed bekomt, wordt overschreden. Je moet de grootte van je maag kennen. Deel me bedachtzaam met anderen door te kiezen, door toe te laten, door te vertrouwen. Ik ben geen voedsel waarvan onreinen mee zouden mogen eten.
Er zijn geen gelijke plaatkoeken, alle koeken zijn anders. Kies verschillende soorten confituur als tussenlaag en varieer bijvoorbeeld met de bovenlaag door meer havermout te kiezen in plaats van kokosmeel.
Verwar mij niet met dasandere filosofische koek zoals bijvoorbeeld de botjes van Socrates, Sappho’s roze koeken of de gifkoekjes voor Seneca.
Ik ben een plaatkoek – geen decadent gebak, vanuit de optiek van een bakker zelfs het tegendeel. Een bakker die mij geruime tijd gebakken heeft, zei uiteindelijk: “Nee! aan je ingrediënten ligt het niet als je mislukt, ikzelf ben degene die slordig is.” Mijn bewijs hiervoor is, onder andere, dat hoe vaker je me bakt – bij elke wederkeer – hoe smakelijker en verfijnder ik word omdat na een lange reeks van jaren je instinctief de juiste ingrediënten kiest.
Zwijgers zijn dyspeptisch, iets inslikken lijdt noodzakelijkerwijs tot een slecht karakter. Maar ik ben niet slecht voor de maag en het ontgaat me volledig in hoeverre ik “zondig” zou zijn – iedere diëtiste met een vrije geest zal dit toegeven. Gewetenswroeging bij het eten van mij lijkt me niet achtenswaardig. Eet mij met een vulling van een pot confituur om van een zure geschiedenis af te komen. Ook slechte dingen die zich aandienen slik je.
Voor de bereiding moet je eerst alle verborgen vuil op de bodem verwijderen wat walging opwekt, – reinig de bakplaat dus hygiënisch alvorens je gaat bakken.
Waaraan herkent men het geslaagd zijn van de plaatkoek? Als het de zinnen van de toeschouwer prettig aandoet, – dat de koek hard, zacht en geurig tegelijk is.
Eet mij op eenzame hoogte bij de bron van lust.
Ik heb mijzelf zojuist beschreven.

Zie de plaatkoek  

plaatkoek Nietzsche kl fil

zie de plaatkoek van Nietzsche met veel gelaagdheid

 

Plaatkoek van Nietzsche

Wat vergaar je instinctief?

200 gram tarwebloem
en 50 gram maismeel polentakwaliteit
7 gram bakpoeder
115 gram lichte basterdsuiker
10 gram citroensuiker
1 gram zout
1 theelepel koekkruiden
100 gram roomboter in blokjes
1 losgeklopt ei

Hoe wordt de koek tot wat hij is?

Van deze ingrediënten een kruimelig deeg maken door eerst in een mengkom het gezeefde meel, de koekkruiden en het zout plus de suikers te mengen met een garde. Meng hierdoor de roomboter in blokjes snel met de hand.  Op het laatst deze kruimelige samenhang afmaken door het ei toe te voegen en zo een samenhangende massa te creëren. Dan niet langer doorkneden maar uitrollen met een deegrol tot de grootte van de bakplaat.
Neem een kleine bakplaat of leg het op de helft van een grote bakplaat met bakpapier (ongeveer 22 bij 30 centimeter in het vierkant). Bekleed de bakplaat met bakpapier. Druk de  koekdeeglaag gelijkmatig en evenwichtig uit over de bakplaat en prik het deeg met een vorm overal in.

Hoe verkrijg je de gelaagdheid?

300 gram abrikozenconfituur of 3/4 pot abrikozenconfituur met een theelepel kokend water vermengen tot een gemakkelijk smeerbare massa en deze over het deeg verdelen als middelste laag.

Daarna de extra complexe kruimellaag:

20 gram geraspte kokos
35 gram havermout papvlokken
25 gram tarwebloem
¼ theelepel kaneel
snufje zout
30 gram roomboter
30 gram kristalsuiker
10 gram/1 theelepel keukenstroop óf golden syrup
Meng hiervoor in een kleine mengkom de kokos, havermout en bloem, zout plus kaneel goed door elkaar. Voeg dan in zeer kleine blokjes de roomboter toe plus de suiker en meng dit snel met je vingers in vegende bewegingen tot een kruimelige massa. Voeg als laatste roerend de stroop toe, deze zorgt ervoor dat er goede kruimeltjes ontstaan. Strooi deze kruimels goed verdeeld over de laag confituur.

Hoe bak ik mezelf?

Verwarm de oven onverbiddelijk voor op 175 graden Celsius.
Daarna ongeveer 20 minuten bakken bij 175 C° tot ik borrel en bruin wordt.
Neem me uit de oven en laat me nog 10 minuten in de vorm of op de bakplaat staan. Plaats me daarna op een rooster om uit te dampen. Snij me in 20 vierkante stukjes als ik ben afgekoeld.

© Inostrate 2017

Ander authentiek Nietzsche-gebak met een leuke tekst vind je ook op dit blog: in de tagwolk aan de rechterzijde kies je Nietzsche om meteen alles op een rij te zien en te lezen.

Molenaarsbrood voor Zarathoestra – bevat gluten

Nietzsche heeft me geïnspireerd tot het maken van een speciaal hartig brood in de vorm van een ronde slang die zichzelf opeet, een zogenaamde ouroboros, een oud symbool van eeuwige wederkeer. In het verbazend knap geschreven boek Zo sprak Zarathoestra daagt Zarathoestra allerlei groepen mensen en individuen uit om zelf na te denken over  hun aardse leven zonder een God. De uitdaging is je leven bewust zo te leven dat je eeuwig zou willen wederkeren op aarde. Zelf ondergaat Zarathoestra in het boek vele denkprocessen en overwint tegenslagen bij het brengen van zijn boodschap. Nietzsche verleidt ons als een slang in zijn dichterlijke boek om zelf zin en betekenis aan ons leven te geven. Alles is even banaal in het leven maar dit geeft ook de kans er iets van te maken: honger, kou en andere lichamelijkheid zoals ziektes horen er dus bij en geven spanningen waartegen  dagelijks strijd moet worden geleverd.

Ik maakte een extra hoofdstuk voor Zo sprak Zarathoestra, in Nietzsches literaire stijl, wat je hieronder kunt lezen. Zarathoestra vertelt hierin aan een broeder over zijn ontmoeting met een molenaar. Deze molenaar schenkt hem een bijzonder brood.

Over de schenkende molenaar

“Waarom sluipt u zo schuw door de schemering, Zarathoestra? En wat verbergt u behoedzaam onder uw mantel?
Is het een schat die u is geschonken? Of begeeft u zich nu zelf op het dievenpad, o vriend van de kwaden? ”
“Voorwaar broeder”, sprak Zarathoestra, “het is een schat die mij is geschonken: een kleine waarheid is het die ik draag. Toen ik vandaag een lange wandeling maakte en langs een molen liep kwam ik een oude molenaar tegen en deze sprak:
“Veel heeft Zarathoestra tot ons molenaars gesproken, maar nog nooit sprak hij over molenaars of over het maken van brood.”
En Zarathoestra antwoordde hem lachend: “Brood? Maar juist brood hebben kluizenaars niet.”
De molenaar protesteerde: “Hoor nu toch Zarathoestra, hoe moet ik u nu noemen? Bent u een asceet? Gaat iemand daarvoor naar grote en hoge bergen, om eenzaam brodeloze maaltijden te eten? ”
“Wees opgewekt”, antwoordde Zarathoestra hem, “zoals ik dat ook ben. Houd vast aan uw gewoonte, voortreffelijke man, maal uw graankorrels, prijs uw keuken: als die u maar vrolijk maakt. Ik ben geen wet voor iedereen. Als u het mij wil geven, dan neem ik uw voedzame brood. De honger overvalt mij en wie de hongerige voedt, verkwikt zijn eigen ziel: zo spreekt de wijsheid.
Deze gelijkenis geef ik u: het gemoed van een molenaar is als die van een krijger, hij strijdt met de wind via de wieken van zijn molen. Laat uw deugd niet met luchtstromen van het aardse wegvliegen.”
Toen antwoordde de oude molenaar Zarathoestra: “Vreemd is het, Zarathoestra weet niet veel van molenaars en toch heeft hij gelijk met wat hij over hen zegt. En neem nu deze kleine waarheid van mij aan, een brood met een heilbrengende geur, gemaakt van zelfgemalen meel.”
“Schenk mij uw kleine waarheid, molenaar,” zei Zarathoestra. En de schenkende molenaar sprak: “Gaat u het brood aanstonds eten? Vergeet dan het mes niet. Eet en vaarwel!”

Zo sprak Zarathoestra
©Inostrate, 2017

ouroboros kl fil

ouroboros van hartig brooddeeg, symbool van eeuwige wederkeer


Hoe maak je het molenaarsbrood voor Zarathoestra?

Wat heb je hiervoor nodig?
500 gr bloem
100 gram roggemeel
20 gram olijfolie
8 gram gedroogde instantgist
20 gram citroensuiker
11 gram zout
4 eetlepels gedroogde stukjes zongedroogde tomaat in water of olie geweld
40 gram tomatenpuree uit een blikje
2 theelepels pittige kipkruiden met paprikapoeder erin
2 eetlepels gedroogde oregano
320-340 gram lauw water
vulling:
20 gram zonnebloempitten
20 gram pompoenpitten
garnering:
2 zwarte olijven als ogen
een paar lepels losgeklopt ei om te bestrijken

De bereiding:

Doe bovenstaande ingrediënten, behalve vulling en garnering, met als laatste het water in een mengkom en kneed er een soepel en glad deeg van. Voeg hierna de zaden en pitten toe en kneed deze nogmaals goed door.
Laat dit afgedekt 60 minuten rijzen op een warme en tochtvrije plaats.

Sla het deeg nadat het gerezen is plat, kneed het kort door en verdeel het in drie gelijke stukken en maak hier lange strengen van met een doorsnede van ongeveer 3 1/2 centimeter. Als het deeg hiervoor nog wat stug is  kan het nog even 10 minuten rusten. Laat deze lange strengen 10 minuten afgedekt rusten om soepeler te worden.

Vlecht van de 3 strengen een slang, maak een open bek en een taps toelopende smallere staart en leg de staart in de open bek. Druk twee zwarte olijven vrij diep in zijn kop als ogen want deze rijzen omhoog.
Leg deze ouroboros op een bakplaat bekleed met bakpapier, dek hem af en laat hem nogmaals 30 minuten rijzen.

Verwarm de oven voor op 200 graden Celsius.
Vlak voor het bakken het brood dun met losgeklopt ei bestrijken voor glans.
Bak het slangenbrood daarna gaar in ongeveer 25 minuten. Door de tomatenpuree in het deeg kleurt het brood sneller bruin, leg er daarom de laatste 10 minuten aluminiumfolie over.
Het brood af laten koelen op een rooster. Het smaakt heerlijk met kruidenboter erop.

Nog meer heerlijk filosofisch Nietzsche-gebak:

zoek in de tagwolk met “Nietzsche” of bij de filosofische recepten

 

Tragische truffels van Nietzsche- bevat gluten

Deze tragische en delicate truffelkoekjes met chocolade ontstonden na het lezen en bespreken, met Rubico, van Nietzsches eerste boek: “De geboorte van de tragedie“. Hierin geeft hij een bijzondere kijk op de op-en ondergang van de Griekse tragedie in de klassieke oudheid. De Griekse goden Apollo en Dionysos zijn hierbij sleutelfiguren om dit te begrijpen. Na het doorspitten van dit inspirerende maar moeilijke boek konden we wel een ontspannende afsluiting van de cursus gebruiken. Daarom presenteerde ik een zelfgeschreven satirische dialoog met tragische truffels erbij. In deze dialoog kibbelen Apollo en Dionysos met elkaar na een lentefeest met veel drank. Ze roddelen over de filosoof Nietzsche nadat ze een blik in de toekomst hebben geworpen. De goden zij dank geven ze hem de erkenning die hij mistte tijdens zijn leven en maken daarbij woordspelingen met de schuingedrukte titels van zijn boeken.

DSC02244

karikaturale Nietzsche-buste te zien in Sils Maria museum

Fragment van dialoog van de dichteres Inostrate, gedateerd 600 BC 

………….

Apollo:”O Dionysos, kan die muziek niet wat zachter en die stimulerende paddenstoelenresten opgeruimd? Ik kan me zo niet concentreren op mijn eigen gedachten. De zeven snaren van mijn lier zijn allemaal gesprongen tijdens de optocht en ik moet nieuwe opspannen.”

Dionysos; “Bij Vadertje Zeus, ja, o ja, (burp). Saters, nu ophoepelen met die fluiten en bekkens, jullie hebben je wel genoeg uitgeleefd. Ja, het was vannacht lekker druk op mijn jaarlijkse lentefeest met het thema Godenschemering. De stemming zat er helemaal in maar ik ben er nu wel een beetje moe van.”

Apollo: “ Dat kan ik me voorstellen, het was heel uitbundig allemaal, iedereen raakte in extase. Niets voor mij eerlijk gezegd, ik beschouw het liever van een afstand en blijf beheerst. Jij, onwelriekende Dionysos, moet wel nodig naar het badhuis want je stinkt behoorlijk naar bok en drank.”

Dionysos: “O schone Apollo met de gouden krullen, maak je niet druk, alles op zijn tijd, ik moet eerst even bijkomen. Ga even lekker naast me liggen.”

Apollo: “Ik vraag me wel eens af, uitgetelde Dionysos, hoe lang we het beiden gaan volhouden als goden en hoe lang we eigenlijk vereerd zullen worden. Wat denk jij daarvan?”

Dionysos: “Toevallig kreeg ik daar een aantal zonnewentelingen geleden een visioen over bij het orakel van Delphi. Samen met de knappe Pythia… Wel 26 eeuwen zullen we nog herinnerd worden en alles over ons wordt vooral opgerakeld door de papyrusrollen van ene Nietzschos met de grote snor uit het land van de Hyperboreëers.”

Apollo: “Werkelijk? Interessant. Hopelijk doet hij dat op een rationele manier want onze cultus mag niet verloren gaan.”

Dionysos:”(Hik), nee, hij gaat juist pleiten voor meer intuïtie bij levensvragen, helemaal mijn stijl. Als ik me goed herinner, langgelokte Apollo, ik had namelijk ook een  truffel genuttigd ter stimulatie, doet Nietzschos dat met een scherpe rietpen op een prikkelende manier. Maar helaas, slechts weinigen in zijn staat begrijpen zijn oneigentijdse beschouwingen.”

Apollo.:” Tragisch, tragisch, wijnmakende Dionysos. Wij goden zullen nog vaker wedergeboren moeten worden voordat het zover is.”

Dionysos.: “Ja, er daagt voor ons steeds weer een nieuw morgenrood, laten we er nog een keer samen op drinken. Geef die kylix eens door, sierlijke Apollo.

Apollo.:“Gaat die Nietzschos ook komische papyrusrollen schrijven die door de roes ontstaan?”

Dionysos: “Neuh, gelauwerde Apollo, hij gebruikt wel vaker de ironie, verder vrolijke wetenschap en sporadisch wat vage dansinstructies in zijn teksten. Voor de rest vond ik hem in het visioen een droogstoppel. Hij drinkt namelijk nooit wijn, eet alleen sobere kost om zijn gezondheid niet te schaden en schrijft serieuze boekrollen over het belang van goede opvoeding en kunst”

Apollo:. “Nietzschos klinkt wel als een wijze menselijke, al te menselijke man. Maar hoe zit het dan met zijn muziek en lyriek, dikke Dionysos?”

Dionysos: “Dik, ik? Wat opgeblazen misschien door de wijn maar beweging en gratie heb ik genoeg door de dans, stralende Apollo. Nietzschos lijkt wel van muziek te houden maar hij heeft helaas weinig ritmegevoel. Zijn lyriek vond ik mwah…. Maar hij doet enthousiast zijn best om ons beider invloed op mensenlevens duidelijk te maken.

Apollo.:.”Ik denk dat de mensheid ons altijd nodig zal hebben. Zelf geef ik voorkeur aan de invloed op de mens door het verstand, door de redenering. Jij echter, winderige Dionysos, kunt mensen dingen laten geloven die intuïtief lijken te kloppen als ze begeesterd door je worden.”

Dionysos.: “Samen komen we er wel uit, slimme Apollo. Ik voel dat het onze samenwerking is die het leven leuk maakt.”

Apollo.: “Inderdaad artistieke Dionysos. Zullen we nu alvast het thema voor je lentefeest van komend jaar gaan verzinnen? Wat vind je van “Apollo contra Dionysos”?…………….

 

tragische-truffels-kl-fil

tragische truffelkoekjes geïnspireerd door Nietzsche

 

Wat heb je nodig voor de tragische truffelkoekjes die bij bovenstaande dialoog passen?

100 gram bloem
25 gram cacaopoeder
½ theelepel bakpoeder
80 gram suiker en 1 zakje vanillesuiker
25 gram boter, gehakt in blokjes,
1 losgeklopt ei
1 eetlepel rum
50 gram poedersuiker om het deeg in te rollen

De oven met veel vuur verwarmen tot 175° Celsius.

Bloem, cacao en bakpoeder rücksichtslos samen zeven.
Suikers erbij en dan de boter stevig erdoor wrijven tot kruimels ontstaan.
Roer dan het ei en de rum erdoor en maak er een deeg van.
Laat het deeg voor de truffels een half uur alleen op een koude plaats staan te bibberen.
Snij met een scherp mes stukjes van het deeg en draai er balletjes van ter grootte van een flinke kogel.
Doe de poedersuiker in een kom. Roer de deegtruffels tot ze duizelig zijn door de poedersuiker.
Leg ze dan op bakpapier op een bakplaat en verhit ze genadeloos gedurende precies 10 minuten. Laat deze tragische truffels daarna rillen op een taartrooster en eet ze dezelfde dag op met je vriend. Ze smaken heerlijk na een diner bij de koffie.

© Inostrate, 2017

Meer gebak geïnspireerd door Nietzsche  vind je bij de categorie filosofisch gebak:

 

 

 

Rotsjes van Nietzsche – bevat gluten

Gebak geïnspireerd door bergen

Met de filosofieschool Rubico maakte ik in juni 2016 een groepsreis naar het Zwitserse dorp Sils Maria. Hier verbleef de filosoof Friedrich Nietzsche vele zomers en wandelde door de omgeving, ontmoette vrienden en schreef een aantal van zijn beroemde boeken.  Het landschap met imposante bergen en blauwe luchten inspireerde Nietzsche tot een gedicht genaamd Sils Maria waarvan ik  weer een bewerking heb gemaakt in de vorm van de onderstaande Zarathoespraak. Hiermee dankte ik ons reisgezelschap voor onze gezamenlijke boeiende wandel- en speurtocht naar de inspiratie van Nietzsche. Als kleine verduidelijking van dit gedicht voor degenen die Nietzsche niet zo goed kennen: hij hield van Zwieback (een soort beschuit) en van een droge worstsoort die hij per post toegestuurd kreeg door zijn moeder.

Zarathoespraak te Sils Maria

Hier zat ik eenzaam, wachtend, wachtend, – op mijn gemak
Tussen rotssteengroepen en gladde steile wegen
Genietend van het spel van wolken in het blauwe hemeldak
Niet uitgehongerd maar verzadigd door de Zwieback
En voortreffelijke worst die moeder zond
Verwonderd, hoe ben ik hier gekomen?
Ik bleef niet op vlakke bodem
Klimmen moest ik over honderd treden
Al dansend liep ik van de berg weer naar benee
Kom ik dan niemand dansend tegen?
En opeens, vrienden! werd één tot twee –
– En Rubico kwam, en nam mij mee…

 


Nietzsche wandelde vaak langs het meer van Sils Maria en kreeg bij een rots inspiratie voor zijn boek: Aldus sprak Zarathoestra. De vorm van deze speciale rots inspireerde mij tot het maken van een met spijs gevuld koekje.

nietzsche-rotsjes-kl

de rotsjes van Nietzsche, met een zachte vulling van spijs

 Wat heb je nodig voor 18 rotsjes van Nietzsche?

250 gram tarwebloem
4 gram bakpoeder
100 gram lichte basterdsuiker
1/2 theelepel kaneel
10 gram citroensuiker
1/4 theelepel zout
100 gram roomboter in blokjes
1 ei
1 theelepel water
om te bestrijken:
1/2 ei
vulling:
50 gram walnoten in stukjes
90 gram amandelmeel
70 gram lichte basterdsuiker
50 gram losgeklopt ei
10 gram citroensuiker
2 druppels amandelessence (dr.oetker)
garnering:
1/2 losgeklopt ei
2 eetlepels maanzaad

De bereiding:

Maak eerst de spijsvulling: hak de walnoten klein, en meng dit met het amandelmeel, de basterdsuiker en de citroensuiker, de amandelessence en het ei. Laat dit afgedekt opstijven. Dit kan al daags tevoren gemaakt worden maar niet langer want er zit ei in.
Maak vlak voor het bakken bolletjes vulling van 12 gram per stuk en leg ze op een bord.
Maak het deeg door de bloem en het bakpoeder samen te zeven in een kom.
Voeg dan de basterdsuiker, de citroensuiker, kaneel en het zout toe en meng alles goed.
De blokjes boter kunnen er bij en meng dit samen met de hand snel tot een kruimelige massa.
Voeg dan als laatste het ei toe en het water en meng dit tot een soepel deeg.
Laat dit afgedekt een uurtje opstijven zodat je het straks goed kunt verwerken.

Rol het deeg uit tot een vierkante lap van ongeveer 4 millimeter dikte, niet dikker.
Snij hier 18 vierkantjes uit van 9 bij 9 centimeter en snij elk vierkant doormidden tot 2 driehoeken. Van de rest deeg kun je nog een paar dikke ongevulde koekjes maken.
Verwarm de oven voor op 160 graden Celsius.
Leg op elk driehoekje een bolletje spijs in het midden. Vouw nu de driehoekjes tot een driekantig rotsje door de zijkanten omhoog en aan elkaar te drukken.
Bestrijk de rotsjes dun met geklopt ei en strooi er een weinig maanzaad over voor het steeneffect.
Bak de Nietzsche rotsjes in 20 minuten lichtbruin en gaar. Laat ze afkoelen op een taartrooster.

Geniet ervan na een flinke (berg)wandeling!

©Inostrate, juni 2016

Nog meer filosofisch gebak voor zeer weinigen op dasanderekoek geïnspireerd door Nietzsche vind je misschien ook leuk om te bekijken:


Zwieback van Nietsche
Antikoek van Nietzsche
De vrolijke koek van Nietzsche