Tagarchief: rijstmeel

Vierkante glutenvrije maisbroodjes

Aan het begin van het nieuwe jaar heb ik goede voornemens om nieuwe glutenvrije broodsoorten te gaan maken met meelsoorten zoals gierst en quinoameel en nog een nieuw recept voor een glutenvrij zuurdesembrood te maken. Hopelijk blijven jullie met plezier kijken en bakken met hulp van mijn blog dasanderekoek. Om bescheiden te beginnen maken we eerst nog een klein vierkant plat broodje wat lekker knapperig is en ook makkelijk op te piepen is in de broodrooster. Er zit in verhouding veel mais in het glutenvrije meelmengsel waardoor het broodje mooi geel wordt en een knapperige korst krijgt. Deze glutenvrije gistbroodjes, deze keer gebakken zonder bakpoeder en daardoor wat platter, worden met de hand gemaakt en zien er mooi uit door de ruitvorm en de insnijding bovenin. Omdat ik een liefhebber ben van zaadjes in brood, deed ik in deze broodjes komijnzaad die een subtiel kruidig en aards karakter eraan geven. Wil je meer lezen over glutenvrije meelmeelsoorten klik dan hier, wil je meer tips voor glutenvrij broodbakken klik dan hier.

vierk. maisbrdjes glu kl

knapperige glutenvrije maisbroodjes

Wat heb je nodig voor 12 vierkante glutenvrije maisbroodjes?

80 gram maismeel
50 gram havermeel
70 gram volkoren rijstmeel
50 gram tapioca
7 gram fiberhusk
5 gram instant gistkorrels
10 gram lichte basterdsuiker
10 gram sinaasappelsuiker
1 theelepel komijnzaadjes, eventueel gevijzeld voor meer aroma
4 gram bakkerszout
180 gram lauwwarm water
1 geklopt ei – M
1 eetlepel neutrale olijfolie

De bereiding:

Zoek alle ingrediënten bij elkaar en weeg ze af. Bekleed een bakplaat met bakpapier. Weeg en zeef alle meelsoorten in een grote mengkom samen.
Voeg dan de fiberhusk, gistkorrels, basterdsuiker, het zout, de suikers en de zaadjes toe en meng alles goed met een garde. Voeg dan al goed roerende het water toe, het geklopte ei en de olie. Op het laatst roer je met een siliconen spatel tot het een glad deeg is.
Laat het deeg nu vijf minuten afgedekt rusten en verder opstijven.
Strooi dun wat maismeel op je werkblad en leg het deeg hierop. Druk het deeg daarna met licht vochtige handen uit tot een vierkante lap van 15 bij 20 centimeter, zorg dat de bovenkant glad blijft en gelijkmatig van dikte, met vochtige vingers moet dit lukken. Snij er 12 vierkante stukjes van 3 bij 4 centimeter uit. Snij hierin oppervlakkig  een ruitvorm, ik deed dit met een koekjesvorm maar het kan ook met een scherp mesje. Niet te diep insnijden, zeker niet tot de bodem.
Laat het deeg nu een uur afgedekt met een ruime, schone, dunne plastic zak rijzen op een warme plek.
Verwarm de oven voor op 200 graden Celsius. Plaats een vuurvast schaaltje met water in de oven voor stoomvorming. Let op bij het openen van de oven voor de hete stoom. Door de stoom krijg je een lekkere korst, verdeelt de warmte zich beter in de oven plus het deeg droogt minder uit.
Bak de broodjes in 14 minuten gaar en goudbruin, ze rijzen ook verder in de oven.
De maisbroodjes zijn heerlijk met hartig beleg of bij een (Hongaarse goulash)soep.

Advertenties

Appeltaart van glutenvrij korstdeeg

Helaas is de appeloogst dit jaar in Limburg erg tegengevallen. In de bloesemtijd vroor het namelijk stevig en dit was funest voor de beginnende vruchtjes. Er overleefden net voldoende appels die door mij als dank in deze glutenvrije appeltaart verdwenen. Het deeg is een heerlijk korstdeeg met vooral amandel- en havermeel als basis. Dit lichte zoete deeg moet snel gekneed en daarna goed gekoeld voordat je ermee aan de slag gaat. Deze taart geurt heerlijk vooral als je hiervoor roomboter gebruikt. Met plantaardige margarine is hij ook lekker dank zij de smaakmakers van sinaasappelsuiker en vanillesuiker. Met een scheutje limonadesiroop maakte ik de vulling ook wat spannender. Gebruik in dit recept glutenvrije meelsoorten met het glutenvrije logo.

appel-abrikozentaart-glu-kl

appeltaart met sappige stukjes abrikozen erop

Wat heb je nodig voor de glutenvrije appeltaart van korstdeeg?

105 gram havermeel
50 gram rijstemeel
80 gram amandelmeel
1/4 theelepel fiberhusk
1/4 theelepel zout
70 gram poedersuiker
1 theelepel sinaasappelsuiker
2 theelepels vanillesuiker
100 gram koude roomboter of plantaardige margarine
3/4 ei, geklopt
maismeel om te bestrooien
vulling:
4 friszure stevige appels
4 gedroogde en gewelde abrikozen
ongeveer 3 eetlepels water of sinaasappelsap
25 gram kristalsuiker
scheutje tropical limonadesiroop of een extra lepel suiker
kaneelstokje
1 theelepel aardappelmeel om te binden
1/4 ei om te bestrijken
garnering:
1 eetlepel amandelschaafsel of andere nootjes en greinsuiker

De bereiding:

Weeg alle meelsoorten en de fiberhusk af en meng dit met een garde in een mengkom. Voeg het zout en de poedersuiker en de smaaksuikers toe en meng dit er ook goed doorheen. Voeg dan de koude boter toe in blokjes en kneed dit er snel doorheen.
Voeg als laatste het ei toe, niet het hele ei maar 3/4 ervan. Kneed het snel tot een zacht deeg en laat het daarna opstijven gedurende 1-2 uur in de koelkast.
Ondertussen maak je de vulling van de appels. Schil de appels en maak er blokjes van. Snij de abrikozen in stukjes en doe dit in een steelpan met ongeveer 3 eetlepels water en het kaneelstokje. Voeg de kristalsuiker toe en laat dit kort koken onder af en toe roeren. De vulling wordt hierdoor wat zachter en smakelijker maar mag geen moes worden. Verwijder het kaneelstokje. Bind het vocht van de vulling met het aardappelmeel dat je eerst losroert met een klein beetje water. Laat dit alles kort doorkoken tot het dik is en laat het dan afkoelen.

Verwarm de oven 10 minuten voor op 160 graden Celsius.
Na het opstijven van het deeg rolde ik het deeg uit op bakpapier tot een ronde cirkel en legde dit in een springvorm met een doorsnede van 20 centimeter. Snij de rand recht af en smeer hem in met de rest van het ei. Leg de vulling op het deeg en verdeel het erover. Als laatste strooi je amandelschaafsel en wat greinsuiker erover als garnering.
Bak de appeltaart van korstdeeg bij 160 graden Celsius in 25 minuten gaar.
Deze taart smaakt heerlijk als hij vers is en nog iets warm.
Misschien vind je dit ook leuk voor Halloween straks:
een lekkere pompoentaart van zanddeeg.

Wortelcake glutenvrij

Bij het bereiden van een wortelsalade ontstond het idee om wat extra wortel en appel te raspen voor een glutenvrije wortelcake. Het werd een superlekkere en mooie oranje worteltjestaart, om vrolijk van te worden. De geraspte wortel maakt het gebak zoet en aards en zorgt er voor, samen met de appelrasp en de stukjes abrikozen, dat de taart sappig blijft. Het is een probleem bij glutenvrij gebak dat het vaak droog is, maar deze zeker niet. Er zit ook gember in voor extra pit en abrikozen voor extra oranje. Kies alle meelsoorten en het bakpoeder glutenvrij.

glutenvrije wortelcake

glutenvrije wortelcake

Wat heb je nodig voor de glutenvrije wortelcake?

80 gram plantaardige margarine
70 gram witte basterdsuiker
10 gram vanillesuiker
10 gram citroensuiker
1/2 eetlepel gemberpoeder (of koekkruiden als variatie)
2 eieren
mespunt zout
75 gram geraspte winterwortel
100 gram geraspte appel
1 eetlepel citroensap
35 gram amandelmeel
50 gr. volkorenrijstmeel
50 gram maismeel
20 gram tapioca
8 gram bakpoeder
4 gewelde abrikozen
garnering:
15 pistachenootjes
10 gram grove suiker

De bereiding:

Bekleed een vierkante deegvorm ( Ikea) van 21 bij 21 cm met bakpapier.
Rasp de wortel en de appel grof. Besprenkel deze met citroensap tegen verkleuring.
Weeg en zeef de meelsoorten en het bakpoeder.
Snij de abrikozen klein en hak de nootjes.
Verwarm de oven voor op 175 graden Celsius.
De margarine zacht roeren met de suikers.
Voeg daarna een voor een de eieren toe en dan het zout.
Voeg dan de geraspte appel en wortel toe. Schep hierin in drie delen het meel door.
Voeg als laatste de abrikozen toe.
Doe het deeg in de bakvorm en strooi er de gehakte nootjes over en als laatste wat grove suiker.
Bak de glutenvrije worteltaart in 30 minuten gaar en haal hem met het bakpapier uit de vorm.
Na het bakken kun je de taart bewaren in het bakpapier en in plastic folie in een trommel. Voor het opdienen met poedersuikersuiker bestrooien is ook mooi.
Hij blijft heerlijk als hij wat zachter wordt maar daar krijgt hij weinig kans voor…

Serveer hem in kleine blokjes bij een thee gekruid met specerijen.

Niet alledaagse glutenvrije meelsoorten

Een snelcursus meel als je glutenvrij wil bakken

Glutenvrij bakken gebeurt op een andere basis dan op de gebruikelijke tarwe-, spelt-, gerst- en roggebasis. Haver, boekweit en gierst bevatten geen gluten maar zijn vervuild met gluten bij de oogst en bewerking. Je kunt het wel gebruiken mits het in een bewaakte glutenvrije keten wordt geteeld. Let bij de aankoop bij alle meelsoorten voor je glutenvrije brood op de claim glutenvrij of het logo van de doorgestreepte aar.

meelmengsel-kl

glutenvrij meelmengsel zelf maken

Wat blijft er dan nog over om mee te bakken en wat zijn de bakkwaliteiten en de voedingswaardes van glutenvrij meel?

Ik beperk me nu tot pure meelsoorten omdat ik geen kant-en klare meelmixen gebruik. Persoonlijk vind ik deze vaak duur, niet zo smakelijk en zeer bewerkt. Vooral als een fabrikant probeert meel te maken door tarwemeel te ontdoen van de gluten. Wat er dan overblijft van het tarwemeel heeft nauwelijks meer voedingswaarde en smaak. En dan moeten er nog vele hulpstoffen in om dit te compenseren. Gelukkig zijn er steeds betere meelmengsels te koop van glutenvrije pure meelsoorten met meer voedingsvezels maar zelf samenstellen geeft veel meer variatiemogelijkheden en je kunt je persoonlijke voorkeur volgen. De soorten meel die ik gebruik en de mengsels die ik zelf samenstel bevatten veel voedingsvezels en dit is belangrijk voor je spijsvertering. Elke meelsoort heeft een unieke textuur, van fijn tot grof. Het hangt er ook van af of je het meel  wil gebruiken voor brood, cake, koekjes of pizza. Een goed meelmengsel bestaat vaak uit minstens drie of vier meelsoorten om een goede structuur, smaak of kleur te krijgen. Glutenvrij meel blijft prijzig maar je eigen mengsel maken is veel lekkerder en je weet precies wat er in je gebak zit. Je kunt dan steeds blijven variëren waardoor je brood eten prettiger blijft vinden.
Brood wordt soms weggelaten door mensen met coeliakie en dit is heel jammer. Je mist bepaalde voedingstoffen zoals jodium en vezels óf je gaat te snel zoete of vette dingen eten door het gemis weg te snacken. In dit blog probeer ik steeds nieuwe soorten brood te maken met veel verschillende smaken, er is er vast een bij die je wel lekker vindt. Kijk bijvoorbeeld eens naar de zuurdesembroden, de boekweitpistolets, de haverbroodjes, het populaire rijstbrood of het lichte bruinbrood bij de recepten in dit blog.
Alle glutenvrije meelsoorten geven helaas een droog resultaat bij het bakken. Zonder gluten in een deeg is er  geen plakstof om vocht vast te houden en wordt een deeg als los zand. Maar de fiberhusk of de xanthaangom die je toevoegt aan het brood- of koekdeeg lost dit probleem voor een groot deel op. Deze onmisbare hulpstoffen voor glutenvrij deeg bevatten natuurlijke vezels die veel vocht kunnen vasthouden. Andere trucjes om hiermee om te gaan vertel ik bij de recepten in dit da’s andere koek-blog.
In de glutenvrije recepten geef ik steeds het meelmengsel aan waarmee ik zelf experimenteerde en wat een goed resultaat gaf en geef ik meer uitleg. Ook in mijn stoomcursus glutenvrij bakken, zie hier, vind je onmisbare tips bij het bakken van glutenvrij brood en gebak.

Mijn favoriete glutenvrije meelsoorten om mee te bakken

Let bij aankoop bij alle meelsoorten op de claim glutenvrij of het logo van de doorgestreepte aar. Koop het glutenvrije meel bij voorkeur in een glutenvrije winkel of via een gespecialiseerde glutenvrije webshop. Een aantal glutenvrije merken zijn bijvoorbeeld Johannismolen, Lepoole, Provena, Zizo, Doves Farm, Peak’s, Big Oz.
Al deze meelsoorten moeten in plastic zijn verpakt om besmetting met gluten te voorkomen. Bewaar alle glutenvrije meelsoorten op een droge schone en koele plek in een goed afgesloten verpakking. Bewaar ze niet samen met glutenrijke producten in één kastruimte in verband met besmetting. Let ook op de houdbaarheidsdatum bij aankoop en gebruik. Meel wat over de houdbaarheidsdatum is kan muf smaken en je baksel waar je moeite voor hebt gedaan helaas bederven. Gebruik geen voorgekookte meelsoorten om brood mee te bakken, deze zijn ongeschikt hiervoor.

Gebruik de volgende pure soorten glutenvrij meel en maak er je eigen mengsels mee:

Boekweitmeel is afkomstig van het zaad van een plant uit de duizendknoopfamilie, het is geen echt graan maar een pseudeograan. Dit gemalen zaad wordt al eeuwenlang gebruikt in Nederland o.a. voor pap en pannenkoek. Het is middelfijn van structuur en de zaadjes lijken op piepkleine beukennootjes. De naam boekweit is afkomstig van het oud-Nederlandse boecweite: graan wat lijkt op beukenootje. De smaak is vrij sterk kruidig en aards en het heeft een grijze kleur. Het is heel geschikt als belangrijk onderdeel van een meelmengsel voor alle glutenvrij gebak en voor stoere broden. Voor gebakrecepten met speculaaskruiden of koekkruiden erin zoals speculaas combineert het ook prima.

boekweitgewas

boekweitgewas

Kikkererwtenmeel en sojameel is meel gemaakt van gemalen bonen en bevat veel eiwit, wel 10%. Dit geeft extra voedingswaarde en bevordert de bakkwaliteit doordat het de glutenstructuur kan nabootsen in combinatie met bijvoorbeeld de plakstof fiberhusk. In glutenvrije broodrecepten kun je voor een goed resultaat ongeveer een tiende deel, dus ook 10% van het totale meelmengsel, deze meelsoorten gebruiken.
Sojameel is neutraler van smaak dan kikkererwtenmeel en heeft een mooie roomwitte kleur en goede bak-eigenschappen. Het bindt vocht goed en geeft een stevige structuur in brood door het hoge eiwitgehalte. Kikkererwtenmeel smaakt licht naar erwten en is geschikter voor hartig gebak en brood en pannenkoek. De kleur ervan is lichtgeel.
Beide eiwitrijke meelsoorten zijn beperkter houdbaar door het hoge eiwit- en vetgehalte dus let extra op hun houdbaarheidsdatum. Deze meelsoorten worden ook veel gebruikt in vleesvervangers.

Gierstmeel is een lichtbruine meelsoort, gemaakt van de gierstkorrel. Gierst is een glutenvrij graangewas met kleine korrels en kun je eten zoals rijst bij de warme maaltijd. De gierstkorrels zie je ook op onderstaande foto. Ik vind qua bakeigenschappen gierstmeel lijken op maismeel van fijne polentakwaliteit, het geeft ook een mooie krokante broodkorst. Het absorberend vermogen om water op te nemen is helaas gering en om zuurdesem te maken van puur gierstmeel is mij nog niet gelukt. Zuurdesem maken met een deel gierstmeel kan wel. Het gierstmeel en de gierstkorrel hebben een bittertje in de smaak. Gierstkorrels voor bij de warme maaltijd moet je ook altijd goed wassen voor gebruik. Het gierstmeel is een goede afwisseling om bijvoorbeeld havermeel mee te vervangen maar het is goed om niet eenzijdig veel hiervan te gebruiken omdat er onverteerbare stoffen inzitten zoals phitinezuur, oxaalzuur en kiezelzuur. Zuurdesem helpt om deze stoffen weer af te breken. In combinatie met andere meelsoorten geeft het een mooi brood, zie hier voor het recept voor glutenvrij gierstbrood met desem en gist.

gierstbr dsmgst glu kl

heerlijk glutenvrij giersrtbrood met zuurdesem en gist bereid

Havermeel is een eeuwenoud graan wat vroeger werd gebruikt in soep en pappen en bier maar het is heel smakelijk en geschikt in alle soorten glutenvrij gebak en mag niet ontbreken in je glutenvrije voorraadkast. Het kan tegenwoordig ook in een gesloten keten glutenvrij wordt geteeld en verwerkt zodat het niet in contact komt met tarwesoorten en glutenvrij blijft en de aanduiding glutenvrij mag dragen op de verpakking. Het heeft een nootachtige smaak en de kleur, structuur en voedingswaarde lijken erg op die van volkorentarwemeel en is een geweldige vervanging hiervoor. Het bevat veel vezels en relatief meer vet dan andere granen in de vorm van meervoudig onverzadigd vetzuur. Havermeel geeft  een mooie bruine kleur aan glutenvrije baksels. Het baksel krijgt ook snel een knapperige korst en geurt licht nootachtig. Het is heel geschikt om glutenvrij zuurdesem mee te maken. Als je dit meel nog niet gewend bent neem er dan in het begin kleinere hoeveelheden van en bouw dit langzaam op zodat je darmen kunnen wennen aan de grote hoeveelheden vezels in haver die wel heel gezond zijn. Een brood maken van puur havermeel lukt niet omdat het te droog en hard wordt.

Rijstmeel is een meel afkomstig van een grassoort afkomstig uit Azië maar die ook geteeld wordt in Italië. Het is neutraal van smaak, lichtzoet en fijn van structuur. Dit fijne meel is geschikt om met zwaardere en grovere meelsoorten te mengen.  Ik gebruik alleen het volkoren rijstmeel dat ook heel fijn is maar meer vezels en vitamines bevat dan wit rijstemeel. Gebruik rijstemeel liever niet te veel en zeker niet puur in een deeg, het resultaat wordt dan snel te nat en sponzig. Het kan wel een goede neutrale basis geven om samen met andere meer uitgesproken meelsoorten te gebruiken in vooral luchtige soorten gebak zoals cake en koek.

Maismeel is een iets grover, lichtgeel meel afkomstig van de maisplant, een grassoort.
Het bevat ook eiwitten. Dit meel geeft een heerlijke knapperige broodkorst door de grove structuur en heeft een lichte nootsmaak. Er zijn ook fijnere gradaties maar persoonlijk vind ik de fijne polentakwaliteit de beste omdat gebak er zo knapperig en luchtig van wordt en niet sponzig. Gebruik geen voorgekookte meelsoort hiervoor. Maismeel kan ook goed in cake en koekjes worden gebruikt.
Verwissel maismeel niet met maizena, dat is puur wit zetmeel en vooral geschikt als bindmiddel voor pudding en smakeloos is en bevat geen voedingsstoffen of vezels.
Maismeel van fijne polentakwaliteit is heel goed te gebruiken als paneermeel en als strooimeel bij het vormen van brood en gebak of vleesvervangers tegen het plakken.

Teffmeel is een volkoren meelsoort afkomstig van gras die heel fijn van structuur is en verbouwd wordt in Ethiopië. De teffkorreltjes zijn piepklein en worden in hun geheel vermalen. Voordeel van teff is de hoge voedingswaarde, het bevat veel eiwit en vezels. De koolhydraten uit teff worden langzaam afgebroken en leveren aanhoudend lang energie. Ik vind het erg droog in het gebruik en de dofbruine kleur maakt het uiterlijk van baksels wat triest. Het is geschikt voor brood en pannenkoekjes, niet zo voor gebak. Het neemt veel vocht op en is als onderdeel van een meelmengsel aan te bevelen voor een donker brood.
Uit mijn bak-experimenten blijkt dat teff een uitstekende en snelle zuurdesemstarter is . Het desem ruikt heel lekker maar deze stort weer snel in en wordt dan compacter, waarschijnlijk doordat het meel heel fijn is. Ook was de kleur van mijn donkere teffmeeldesem niet erg aantrekkelijk, het verkleurde na een tijd in minder aantrekkelijke kleurschakeringen. Vandaar dat ik adviseer om teffmeel in een zuurdesem combineren met het neutrale en lichte maismeel van grovere kwaliteit óf met boekweitmeel voor een steviger brood.

Tapioca is afkomstig van de cassaveplant. Het meel is zeer fijn, wit en poederig.
In de toko is het te koop voor een relatief geringe prijs. Het bevat vooral veel koolhydraten en iets voedingsvezel. De voedingswaarde van tapioca is beter dan van maizena en aardappelmeel, deze laatste bevatten alleen koolhydraten. Tapioca smaakt neutraal en kan dienen om een meelmengsel te verfijnen of luchtiger te maken. Het kan zeer veel vocht opnemen en kan in alle meelmengsels gebruikt worden als waardevol onderdeel.

Quinoameel heeft een hoge voedingswaarde maar is mijns inziens wat duur voor brood en gebak. Ik ga er wel mee experimenteren in de toekomst. Een alternatief hiervoor kan soja- of kikkererwtenmeel zijn voor de extra voedingswaarde en vezels. Eet quinoa als hele korrel af en toe bij de warme maaltijd of verwerk gare quinoakorrels in brood zoals bij mijn rijstbrood in briochevorm bijvoorbeeld. Dit drukt de prijs. Quinoa is een bladgewas wat lijkt op spinazie. In Nederland wordt ook experimenteel hiermee geteeld. Het is wel smakelijk in meelmengsels en heeft een mooie roomwitte kleur.

Amandelmeel is een luxe, wat grof notenmeel gemaakt van amandelen. Het is heerlijk in gebak en geeft een licht korrelig effect maar is niet bedoeld voor brood. Het bevat vooral veel onverzadigd vet en veel eiwit en nauwelijks koolhydratenen heeft een rijke volle smaak. Het is rijk aan kilocalorieën door het hoge vetgehalte en bevat veel voedingsvezels en weinig koolhydraten. Als je amandelmeel of amandelen lichtbruin roostert in een droge pan onder goed roeren krijgen ze veel meer smaak. Het brandt wel snel aan dus opletten en erbij blijven. Gebruik het amandelmeel met mate voor verfijnd gebak, dit geldt ook voor andere gemalen noten en kokos. Kokosmeel bevat veel ongezonder verzadigd vet en dit gebruik ik nauwelijks.

Sorghummeel is een volkoren glutenvrije meelsoort die heel neutraal van smaak is en een wat droog en bros bakresultaat geeft. Het is een zeer fijne lichtbruine meelsoort. Dit meel is goed te combineren met andere meelsoorten in allerlei gebak, vooral in een pannenkoek. Sorghum hoort bij de grassenfamilie en is afkomstig uit Ethiopië en werd geteeld in Afrika en India en later in de Verenigde Staten, vooral als veevoeder maar nu steeds meer ontdekt als alternatief graan. Voor de mens werd en wordt het gebruikt voor in platbroden of roti.

Op   http://www.glutenvrij.nl   vind je meer info over glutenvrije producten en coeliakie.