Offerhaantjes bij de Politeia van Plato

Komische dialoog tussen de wachter Politeios, de bakker Gerstekoekos en zijn vrouw Sjantippe geschreven door Inostrate.

In de Rubicocursus denken we dit voorjaar, via Zoom, na over kunst met Plato als filosoof. We lezen samen in zijn boek de Politeia (de Staat of de Republiek) over de literaire en muzikale opvoeding van de wachters. Wachters zijn in de stadstaat Athene van de 5e eeuw BC de rechters, politici en handhavers van de rechtstaat, zij zijn weer verantwoordelijk voor de opvoeding van de inwoners en moeten zich voorbeeldig kunnen gedragen. De opleiding van deze wachters is erg belangrijk, vooral na de achterliggende periode van oorlog en incompetentie van bestuurders. Plato richt hiervoor een school op in Athene, de Academie met artistieke en literaire opvoeding, het gehele cultuurdomein van de muzen. Zijn invloedrijke boek de Poitaeia is de basis voor de kunstfilosofie, het begrip mimesis of nabootsing staat in ieder kunstfilosofieboek wat nadien is geschreven.
In de Politeia voert Socrates met enkele vrienden een theoretisch en kritisch debat, in dialoogvorm. Zij discussiëren over welke delen van de geschriften van Homerus, met name de Ilias over de Trojaanse oorlog, geschikt zijn bij de opvoeding van de wachters. Alleen verheffende stukken worden in deze exercitie aanbevolen en geen stukken met overspel, ruzies of ander discutabel gedrag. Ook bespreken ze de muziek die werd uitgevoerd tijdens het voordragen van teksten van Homerus en die diende als belangrijke ondersteuning van de presentatie. Bepaalde toonsoorten en toonladders hebben een hogere waarde dan andere. In de klassieke tijd is het kunstideaal verfijnd, ontwikkeld en bezonnen.


In de volgende klucht, geschreven door voordrachtskunstenares Inostrate, zie je een goed opgevoede en welsprekende  wachter tegenover een onverschillige bakker. De klucht speelt zich af in de stadstaat  Athene rond 400 BC. Er is een opstootje ontstaan bij een bakkerskraam en in het gedrang bestaat gevaar voor gewonden. Meteen als hij er van hoort gaat wachter Politeios er naar toe
. Kooplustigen verdringen zich rond bakker Gerstekoekos, die met zijn slonzige vrouw Sjantippe achter een tafel met gerstebroodjes staat.

De dikke zwetende bakker Gerstekoekos schreeuwt:
Komt dat zien, komt dat zien, vers brood te koop, komt dat zien! Kost bijna niks en het is zo lekker dat je je tengels erbij opeet!

Sjantippe speelt een vals week wijsje op een dubbelfluit om meer aandacht te trekken en roept dan: Sla nu je slag voor ze allemaal zijn verkocht! De gerstebroodjes zijn zo goedkoop, koop dr maar een heleboel. En nog een en nog een en nog een!

Gerstekoekos: Je krijgt d’r geen genoeg van. Flink doorete allemaal en kope die hap!

Mensen verdrukken elkaar en er valt een kind op de grond wat hard gaat huilen.
Politeios: pakt het kind op, zet het op een veilige plek neer en zegt op kalme toon:
Ik ben wachter Politeios  Wat is je naam, beste bakker, en mag ik informeren wat deze drukte betekent?

Gerstekoekos: Ach man, wat nou weer? Ik ben Gerstekoekos, een arme bakker. En dan komt d‘r weer ’n wachter om de boel in de gate houe. Heb je nou niks beters te doen man, ga dieve vange! Je ken van mij broodjes krijge voor nop als je nou doorloopt.

Politeios: Beste bakker, ik laat me als wachter niet omkopen. Het opstootje voor je kraam zorgt voor verstoring van de orde in deze stad, mensen lopen elkaar hier onder de voet. Wat ben je precies aan het doen hier?

Gerstekoekos: Gewoon m’n werk, gerstebrood verkope wat ik vanmorgen heb gebakke. ‘t is goedkoop en d’r komen ‘n hoop mense op af.

Politeios: Maar hoe kan het dan, bakker Gerstekoekos, dat je brood zo laag geprijsd is, het kost bijna niks zo te zien!

Gerstekoekos: Nou eh, dat kwam eigenlijk zo, eh, nou ja, door een ongelukkie met de gerst, die is op straat van me kar gevalle middenin de geitenkeutels. Mèhmèhèhhèhèh Hij bootst een geit na. Sjantippe barst uit in schril gelach en piest bijna in haar broek.
Daar heb ik dan toch maar broodjes van gebakke en d’r ’n handeltje van gemaakt , je mot toch wat, je ken het toch niet weggooie, daar zoue de goden ook van gaan klage!

Sjantippe komt met een deegrol achter haar man staan en zegt:
Als je nou niet snel effe doorloopt en ons met rust laat dan ken je een klap krijge met dit ding!

Politeios maakt zich nog groter dan hij al is en laat zijn spieren zien:
Rustig dame, u bedreigt en belemmert een wachter in functie. Mijn taak is het de orde te handhaven en onze stadstaat Athene te behoeden tegen ondeugdelijke praktijken.

Gerstekoekos: Ja maar me klante wille me goedkope  brood kope en dat bied ik ze an, en ze kome d’r op af as vliegen op stront. ZZZZZZZ. hij bootst vliegengebrom na en de omstanders gieren het uit

Politeios: Ik kan helemaal niet lachen om zulke onwaardige praatjes, bakkertje, hou nu je mond en luister. Zo kun je niet doorgaan, je klanten worden langzaam maar zeker vergiftigd met je smerige praktijken. Kijk eens naar je handen, vol met deegresten, die kunnen zeker een schoonmaakbeurt gebruiken. Voor je opruiende verkoopmethode en je viezigheid geef ik je een boete. Bak 15 offerkoeken van vers en schoon meel in de vorm van een haan voor de god Asklepios en lever deze in bij zijn tempel. De gemeenschap zal er wel bij varen.
Kom mensen, nu allemaal doorlopen naar huis.

Gerstekoekos: Kijkt eerst verongelijkt maar ziet dan in dat tegensputteren geen zin heeft
Bij Zeus, mijn stommiteit heeft me op een ondeugdelijk pad gezet, m’n handel zal beter worre as ik deugdelijk brood ga bakke, dan kome me klanten tenminste weerom. Ik ga mooie offerkoekjes make en breng ze met Sjantippe naar de tempel van Asklepios.
Sjantippe speelt op haar fluit een week klaaglied…..

schaal met offerhaantjes bij de Politeia

Wat zijn de wetten voor de bereiding van de 15 offerhaantjes?

235 gram tarwebloem
15 gram gerstemeel of havermeel
75 gram zachte crèmehoning
50 gram olijfolie
1/4 theelepel zout
1 theelepel gevijzeld anijszaad
2/3 losgeklopt ei
2 eetlepels water op kamertemperatuur
om te bestrijken: 1/3 losgeklopt ei

De bereiding:

Verwarm de oven voor op 175 graden Celsius.
Zeef de bloem en het meel plus het zout in een mengkom.
Voeg de honing, de olie plus het anijszaad toe en meng tot kleine korrels.
Voeg dan het ei toe, kneed kort en daarna lepelsgewijs het water tot het een soepel deeg wordt. Kneed dit kort door.
Neem een deegrol en rol het deeg op een bebloemd werkblad uit tot een gelijkmatige dikte van ruim 1/2 centimeter. Voeg eventueel een weinig bloem toe om plakken te voorkomen.
Neem een koeksteker van een haan en steek 15 koekjes uit het deeg. Je zult het deeg een paar keer opnieuw moeten uitrollen maar dat gaat prima met dit soepel deeg. Leg de uitgestoken koeken op een bakplaat bekleed met bakpapier.
Bestrijk de koeken met de rest van het ei voor een mooie glans en kleur.
Maak een gaatje voor het oog van de haan met een satehprikker.
Bak de offerhaantjes mooi gaar en bruin en lekker naar anijs geurend in 14 tot 16 minuten, afhankelijk van de dikte. Laat ze afkoelen op een draadrooster.
Breng ze naar de tempel van Asklepios onder begeleiding van harmonieus fluitspel.

offerhaantjes bij de Politeia







Sponsored Post Learn from the experts: Create a successful blog with our brand new courseThe WordPress.com Blog

WordPress.com is excited to announce our newest offering: a course just for beginning bloggers where you’ll learn everything you need to know about blogging from the most trusted experts in the industry. We have helped millions of blogs get up and running, we know what works, and we want you to to know everything we know. This course provides all the fundamental skills and inspiration you need to get your blog started, an interactive community forum, and content updated annually.

Glutenvrije pasta zelf maken

Glutenvrije pasta is nogal duur in de aanschaf en daarom wou ik het eens zelf gaan maken. Zou dit wel lukken met een glutenvrij meel? Eigenlijk bleek het helemaal niet moeilijk om te maken, zeker niet als je al vaker een deeg voor brood hebt gemaakt en je voldoende glutenvrij meel met het glutenvrije logo in huis hebt. Veel bijzonders heb je er ook niet voor nodig, ook geen pastamachine. Deze glutenvrije pasta uit dit recept maakte ik vrij snel met de hand en met behulp van een deegrol, een mesje en deegradertje voor de karteltjesrand. Het uitrollen gaat misschien de eerste keer niet perfect even egaal dun  maar dat doet niets af aan de smaak, die was heel goed, zelfs super smaakvol en oefening baart kunst! Zelfgemaakte glutenvrije pasta is lekker vers en je kunt het persoonlijk aanpassen, bijvoorbeeld door wat kruiden door het deeg te doen zoals oregano. Ik koos kikkererwtenmeel en maismeel als basis voor de pasta vanwege de mooie gele kleur die het opleverde in het deeg. Fiberhusk is een natuurlijke vezel die veel vocht kan vasthouden in het deeg en is toegevoegd om de samenhang van het glutenvrije deeg te bevorderen, het vervangt de plakstof gluten uit tarwebloem. Aan het einde van dit blog vind je nog een paar makkelijke ideeën om de pasta samen met wat andere ingrediënten  tot een heerlijke maaltijd te maken.
Buon appetito!

Wat heb je nodig om de glutenvrije pasta te maken?

Deze hoeveelheid is voldoende voor 2 personen.
160 gram kikkererwtenmeel
40 gram maismeel
2 gram fiberhusk
2 gram zout
1 ei M, van 50 gram
10 gram olijfolie of koolzaadolie
75 gram water uit de kraan

De bereiding:
Weeg alle meelsoorten, de fiberhusk en het zout nauwkeurig  af en zeef en meng dit samen door elkaar in een mengkom.
Maak in het midden een kuiltje en doe hier het ei, de olie en het water. Kluts deze natte ingrediënten even door elkaar met een vork of je vingers en kneed daarna de vochtige massa door het meel tot alles goed is vermengd. Lang kneden hoeft niet want je hoeft geen glutennetwerk te ontwikkelen, alleen goede samenhang.

Maak een gladde soepele bal van het deeg, is het te droog, dan nog iets water toevoegen, is het te nat dan nog wat meel toevoegen. Wikkel het goed in huishoudfolie tegen uitdrogen en laat het een half uurtje rusten in de koelkast tot je het straks gaat uitrollen en koken. Ondertussen ga je aan de slag met groente en de saus voor de pasta, zie hiervoor de link beneden dit recept.

Strooi nu wat extra gezeefd glutenvrij meel op je werkvlak en de deegrol, neem hiervoor een flink oppervlak want het deeg moet dun worden uitgerold. Je kunt het ook in twee kleinere porties uitrollen.
Leg de bal deeg op je werkblad en druk het met je vingers al zo plat mogelijk, daarna begin je met de deegrol het hele deeg zo egaal mogelijk plat te walsen. Afhankelijk van wat je wil gaan maken ga je aan de slag. Hou een dikte aan van 2 millimeter of 0,2 centimeter, dus vrij dun, maar niet zo dun dat het stuk gaat. Snij het deeg dan in de gewenste vorm. Om het deeg los te maken van je werkblad gebruik je een pannenkoekmes of dunne spatel.
Wil je lasagnevellen snij dan repen van 10 bij 15 centimeter.
Voor tagliatelle rol je deze lasagnevellen op vanaf de korte kant en snij ze daarna in banen van 1 centimeter.
Wil je farfalle of vlinders zoals ik heb gemaakt op de foto maak je vierkante kartelvierkantjes met een deegradertje. De vlinders maakte ik door de vierkantjes met kartelrandjes in het midden samen te knijpen.

Koken van de pasta:
Vul een pan met ruim kokend water, 1½ tot 2 liter met een schepje zout en kook de pasta in 5 tot 7 minuten gaar, dit is afhankelijk van hoe dik je de pasta uitrolt, hoe dikker, hoe langer de kooktijd. Proef eerst of de gaarheid goed is, Giet de pasta af door een zeef en meng daarna met de groente en saus.
Klik hier dan vind je meerdere ideeën voor lekkere eenvoudige glutenvrije recepten voor ovengerechten, pastasalades en sauzen voor erbij.

Kerstbrood met honingspijs, lang gerezen – bevat gluten

 

Als laatste blogbericht van dit jaar in dasanderekoek een traditioneel bakrecept met invloeden uit Italië. Dit heerlijk geurende kerstbrood is gebaseerd op een recept voor panettone met saffraan waarin ik honingspijs heb verwerkt. Het brood is niet in een hoge vorm gebakken (die had ik niet) maar op de bakplaat gevormd als een stol, met daarin een rol spijs van honing en amandelen. Kan dit lekkerder? Ik denk het niet want dit brood heeft heel veel pure smaak door het voordeeg wat je de avond van tevoren maakt. Daar bovenop, of beter gezegd binnenin, vind je een heerlijke vulling van pijnboompitten, gedroogde vruchten en roomboter. Saffraandraadjes zijn de gele meeldraadjes van een krokussoort en dit (dure) kruid geeft naast een mooie gele kleur een subtiele smaak aan dit feestelijke kerstbrooddeeg, het lange rijzen versterkt deze smaak. De lange rusttijden van dit deeg kosten tijd maar geen werk en leveren een heerlijk en bijzonder mals kerstbrood op voor de feestdagen. Het deeg is wat slapper dan bij een gewoon gistdeeg maar er kan niet veel misgaan als je de stappen volgt en het recept eerst  helemaal doorleest. Let erop dat je de avond van tevoren, voor je gaat bakken, alvast het voordeeg maakt plus de vulling en de amandelspijs met honing. Wees niet bang voor het slappe deeg, dit neemt de vulling goed op en bakt later heel mooi in de oven op tot een luchtig gebak. Het rijzen van het deeg vindt steeds plaats op kamertemperatuur dus niet op een extra warme plek.
 Succes en plezier met dit bakavontuur! Voor meer kerstrecepten uit dit blog: klik hier!

kerstbrood 2019 panettone ap kl

gevuld kerstbrood met saffraan en honingspijs en lange rijsmethode

Wat heb je nodig voor 2 lang gerezen kerstbroden in een stolvorm?

Alle tijden zijn een voorbeeld zodat je al een idee hebt voor de planning. Lees eerst rustig het hele recept door zodat je goed bent voorbereid. Als je de avond van tevoren alles voorbereid gaat het op de bakdag heel gemakkelijk.
20.00 uur de avond voor het bakken
Maak een voordeeg:
250 gram tarwebloem
50 gram volkoren tarwemeel
300 gram lauw water
4 gram gedroogde instantgist
6 draadjes saffraan
20 gram sinaasappelsuiker
Week de saffraandraadjes een half uur tot ze mooi geel kleuren in het water voor het deeg, je kunt dit even extra verhitten zodat het weken beter gaat en pas verwerken als het water lauw is en lekker ruikt. Meng daarna alle ingrediënten voor het voordeeg met een garde door elkaar in een diepe kom en laat dit afgedekt met een schone grote plastic zak erover op kamertemperatuur, dus zeker niet te warm zoals op een radiator maar gewoon op de keukentafel of het aanrecht, gedurende 10 tot 12 uur staan.
20.30 uur
Maak op de avond voor het bakken ook de honingamandelspijs.
Voor 400 gram amandelspijs neem je 150 gram amandelmeel, 150 gram zachte vloeibare honing, 2/3 geklopt ei en 2 eetlepels citroensuiker.
Als je alles in een stevige plastic zak doet krijg je geen vieze handen. Is het nog te droog, neem dan iets meer ei. Vorm er twee mooie soepele spijsrollen van. Bewaar ze strak verpakt in huishoudfolie tot morgen.
20.50 uur
Weeg alle benodigde ingrediënten voor morgen al af en zet ze afgedekt klaar op een dienblad.
Maak ook alvast de vulling voor de kerstbroden:
40 gram pijnboompitten
6 stuks gedroogde en gewelde abrikozen in kleine stukjes
150 gram gedroogde en gewelde rozijnen
50 gram gedroogde en gewelde krenten
Was de gedroogde vruchten eerst goed en laat ze enkele minuten wellen in heet water. Abrikozen moeten wat langer wellen en dat kan sneller door het hete water een aantal keren te verversen. Droog ze daarna goed in een schone theedoek tot gebruik, meng alles goed en dek even af.

De bereiding van het kerstbrood op de bakdag
9.00 uur
Weeg 60 gram roomboter af en smelt deze in een steelpan en laat afkoelen tot lauw.
Voeg het volgende toe bij het voordeeg wat je gisteravond maakte in de diepe kom:
300 gram tarwebloem
9 gram bakkerszout
40 gram lauw water
1 ei M, losgeklopt
60 gram roomboter, gesmolten en weer afgekoeld

Kneed dit alles nu samen tot soepel, zacht en glad deeg gedurende 5 tot 10 minuten, eerst even in de kom en later op je werkblad. Kneden van dit deeg gaat goed door het uit te rekken als het licht plakt aan het werkblad en dan weer in elkaar te drukken en steeds wat te draaien. Probeer geen bloem extra toe te voegen.
Daarna voeg je de vulling van de pijnboompitten en de gewelde vruchten toe. Maak een platte plak van het deeg en leg de vulling er goed verdeeld op. Vouw het deeg nu dicht en druk er voorzichtig op. Maak er nu een bal van en herhaal het platdrukken en weer opbollen tot goede verdeling van de vulling is bereikt. Het deeg is slap en luchtig en de vulling laat zich er makkelijk doorheen werken.

Verdeel nu het kerstbrooddeeg in twee stukken, dit kan het beste met een deegsteker, strooi ongeveer 1-2 eetlepels extra bloem onder het deeg en op het werkblad heen om dit makkelijker te hanteren. Probeer niet meer bloem er ín te verwerken, zo blijft het deeg luchtig.
Maak er 2 gelijke platte plakken deeg met de deegsteker.
Met behulp van je vingers het deeg voorzichtig plat te drukken tot een ronde plak van 25 centimeter doorsnede.
Leg de spijsrollen erin en klap de deegstukken dubbel voor de stolvorm.
Leg de deegstukken van elkaar af op een bakplaat met bakpapier. Druk alle uitstekende vruchten en pitten naar binnen en knijp er wat deeg over zodat dit straks niet gaat verbranden.
Dek het deeg af met een schone katoenen (thee)doek. Maak in het midden een stofvouw die de twee deegstukken gescheiden houdt.
Laat deze twee kerstbrood-deegstukken nu nog twee uur narijzen op kamertemperatuur op je werkblad.

11.30 uur
Verwarm de oven voor tot 180 graden Celsius
11.40 uur
Bak de kerststollen met honingspijs bij 180 graden gaar en mooi bruin in ongeveer 40 minuten. Als je aan de onderkant klopt moet het kerstbrood hol klinken en ze moeten mooi bruin zijn en lekker ruiken.
12.10 uur
Strijk na het bakken het nog warme brood af met een kwastje met weinig water voor een mooie glans.
Je kunt dit brood invriezen nadat ze afgekoeld zijn en de smaken komen het beste uit als je het enkele minuten opwarmt bij 180 graden in de oven voor je het gaat eten.

kerstbrood lang gerezen snedes
kerstbrood lang gerezen zonder spijs

Prettige kerstdagen met allen die je lief zijn!






Kruidkoek met thee – glutenvrij

Deze kruidkoek maakte ik een tijd geleden toen mijn vriendin op bezoek kwam. Zij kan geen tarwe verdragen en een glutenvrije kruidkoek was dus heel geschikt om haar te trakteren. Daags tevoren ging ik naar een theewinkeltje geweest en daar kocht ik wild cherry-thee, een gearomatiseerde thee met gedroogde kersen, hibiscus, appelstukjes, druiven, rozenbottel en een aroma van amarenakersen. (ook online te bestellen). Alle ingrediënten van de thee waren eetbaar en ik kreeg direct het idee om deze te verwerken in een kruidkoek. Daarvoor maakte ik een kleine hoeveelheid sterke rode thee en de smaak ervan kwam heel erg goed uit in de koek. De kleur van het beslag werd donker en leek op een chocoladecake, de geur bleef erg goed behouden en het was een echte traktatie vonden we. Een andere thee met een krachtige smaak die je erg lekker vindt kun je natuurlijk ook eens proberen als variatie. Kies alle meelsoorten voor deze kruidkoek met een glutenvrij logo.
Lekkere glutenvrije bakrecepten voor de decembermaand uit dit blog zoals kerstbrood en cake vind je hier.

glutenvrije kruidkoek met thee

overheerlijke glutenvrije kruidkoek met kersenthee 

Wat heb je nodig voor de glutenvrije kruidkoek met thee?

100 gram boekweitmeel
50 gram havermeel
50 gram tapiocameel
8 gram bakpoeder
3 gram fiberhusk
2 gram zout
140 gram lichtbruine basterdsuiker
1 ei, losgeklopt
20 gram wild cherry thee getrokken in
150 gram kokend water, de thee ingrediënten vormen straks ook deel van het beslag
Garnering:
10 gram kristalsuiker vermengd met
1/2 theelepel koekkruiden

De bereiding

Trek van het theemengsel 5 minuten een sterke tijd in 150 gram kokend water en laat dit afkoelen tot lauwe temperatuur anders gaat het bakpoeder te snel werken. Zet de thee als je haast hebt na het voldoende trekken in een bakje met koud water om af te koelen.

Vet een klein koekblik van 20 cm. lengte, 6 cm. hoogte en ruim 9 cm. breedte in met wat olie en bekleed het daarna met bakpapier zodat je straks de koek mooi en makkelijk uit het blik krijgt.
Verwarm de oven voor op 175 graden Celsius.

Meng en zeef eerst de droge ingrediënten samen in een grote mengkom: de meelsoorten, het bakpoeder, de fiberhusk, het zout en de suiker.
Voeg daarna het geklopte ei toe en de afgekoelde thee met de thee-ingrediënten en klop dit met een garde en/of spatel door de meelmassa tot alles goed is vermengd.
Laat het beslag even twee minuten staan om op te stijven en schenk dan alles in het geprepareerde bakblik.
Meng de suiker en de koekkruiden voor de garnering bovenop en strooi dit gelijkmatig over de bovenkant.
Bak de koek in ongeveer 45 minuten gaar en geurend. Prik voor controle van de gaarheid met een satéprikker midden in de koek, als deze er droog uitkomt is de koek gaar.
Laat de kruidkoek met kersenthee eerst volledig afkoelen voor je hem aansnijdt.
Bewaar de koek goed ingepakt in aluminiumfolie in een afgesloten trommel tegen uitdrogen. De theekoek kan ook ingevroren worden.
Heerlijk bij de thee met bijvoorbeeld munt of citroenverbena erin.

Havermoutbollen – bevat gluten

Deze kloeke havermoutbroodjes stillen de stevige trek want ze zijn flink in omvang. Je mag ze natuurlijk ook wat kleiner maken maar ik vond het een mooie maat want het past op een bakplaat. Ik ben dol op havermout, het is gezond en voedzaam. Havermout heeft een nootachtige smaak en zorgt voor een heleboel extra vezels en de broodjes zijn daarom heerlijk om op te knabbelen. Een smakelijke vulling van krenten en rozijnen is in de broodjes gestopt. De havermoutbollen werden heerlijk vol van smaak en luchtig doordat ik er actieve tarwe-zuurdesem in deed plús gist, een combinatie van rijsmiddelen die altijd lukt, zeker voor de beginnende zuurdesembakker en ook prettig als je iets minder tijd hebt. Meer tips voor zuurdesem maken vind je ook in mijn blog. Maak het benodigde desem de avond van tevoren actief met vers meel en water, dan kun je daags erna beginnen, zie het recept. De havermoutbroodjes smaken heerlijk bij een lunch of maaltijdsalade en bij een warme maaltijd met een lekkere warme saus.
Tip: Een uitkomst is het om paphavermout te gebruiken als je voorraadje havermeel van de molen net te weinig is: heb je een elektrische koffiemolen dan is dit makkelijk hiermee zelf te maken en heel goedkoop.

havermoutbollen

flinke havermoutbroodjes voor de stevige trek

Wat heb je nodig voor 11 grote havermoutbroodjes?

100 gram actieve desem die je de avond van tevoren hebt gemaakt door 10 gram moederdeeg te voeden met 45 gram volkorenmeel en 45 gram lauwwarm water.
300 gram volkorentarwemeel
300 gram tarwebloem
75 gram havermout van papkwaliteit
12 gram bakkerszout
9 gram gedroogde instantgist
1 eetlepel citroensuiker
1 theelepel karwijzaad
30 gram honing, vloeibaar
20 gram roomboter, gesmolten
420 gram lauwwarm water
vulling:
75 gram rozijnen
75 gram gedroogde krenten
wat bloem van tarwe of rogge om het deeg te bestrooien en wat (koolzaad)olie om te vormen

De bereiding:

De avond van tevoren maak je het desemmengsel, zie hierboven bij  de ingrediënten.
Was en wel de rozijnen en krenten enkele minuten in warm water. Droog ze goed en strooi er een theelepel bloem over en zet ze even apart.
Meng in een grote mengkom het tarwemeel, de bloem en de havermout met een garde en meng  het zout en het gistpoeder, de citroensuiker en het karwijzaad er ook door. Weeg het water af.
Smelt de boter de de honing in een steelpan in een klein beetje van de benodigde hoeveelheid water. Voeg na het smelten hieraan de rest van het koude water toe.
Voeg de zuurdesem bij het meelmengsel in de mengkom.
Als laatste kan het lauwe water met de boter en honing bij het meelmengsel.
Kneed alles enkele minuten rustig door tot een soepel en iets plakkerig deeg, eerst even in de mengkom en daarna op je werkblad. Het deeg stijft op door de havervlokken bij het rijzen. De havervlokken zorgen voor de malsheid dus liefst geen extra meel toevoegen.
Voeg dan de gewelde krenten en rozijnen toe. Werk de vruchten er snel door en laat het deeg dan 1½ uur rijzen onder een grote plastic zak in de mengkom. De mengkom kwast je in met wat olie zodat het deeg minder plakt.

Na de rijstijd stort je het deeg op je werkblad waar wat  bloem op ligt en druk je dit voorzichtig plat.
Verdeel het deeg zonder te kneden in 11 stukken van 120 gram met een deegsteker.
Bol elk deegstuk glad op (zie hieronder) met handen die licht ingevet zijn met wat olie en leg ze op een bakplaat met bakpapier.
Opbollen doe je door met je vingers de zijkanten van de deegstukjes naar beneden te duwen en ondertussen het bolletje rond te draaien. Druk en vouw de zijkanten van de deegstukjes steeds naar het midden zodat alle deegvouwen op een punt komen. Draai het broodje dan om met de vouwtjes naar beneden en druk het dan verder rond tussen je handpalm terwijl het op je werkblad ligt. Leg de broodjes op een bakplaat met bakpapier en druk ze iets platter, ze rijzen straks weer wat hoger.
Al doende leer je dit steeds beter, niet opgeven als je broodjes de eerste keer niet mooi rond zijn geworden, ze smaken toch wel! Een andere techniek voor opbollen op een filmpje vind je hier.
Bestrooi de broodjes met wat (rogge)bloem en maak er vóór het bakken een diagonale snede in met een scherp mesje.

Laat de broodjes 40 minuten narijzen en verwarm de oven in die tijd voor op 200 graden Celsius.
Bak de broodjes in ongeveer 22 minuten gaar bij deze temperatuur en mooi bruin. Maak je de broodjes kleiner, 60 gram, dan wordt de baktijd ongeveer 15 minuten.

Chocoladeballetjes – glutenvrij

Heerlijk voedzame balletjes om je tussendoor even energie te geven met volle smaken van chocola en kruiden. Het fijne is dat dit een no-bakerecept is dus ook op een warme dag te maken als je alles in huis hebt. Als een kadootje om te geven zijn ze ook leuk. Je kunt er ook eindeloos mee variëren door een ander notenmeel te nemen of wat andere zuidvruchten of andere zaadjes eromheen. De balletjes zitten bomvol zuidvruchten en noten en dit alles wordt stevig bij elkaar gehouden door wat boter en pindakaas. De grote smaakmakers zijn de smaaksuikers en natuurlijk cacaopoeder om er chocola van te maken. De gemberkoekkruiden maken de compositie helemaal af! Kies alle ingrediënten glutenvrij met het glutenvrije logo.

chocoballetjes

chocoladeballetjes vol smaak zonder gluten

Wat heb je nodig voor de glutenvrije chocoladeballetjes?

150 gram geweekte dadels en abrikozen, elk 75 gram of andere lekkere verhouding
30 gram geroosterd amandelmeel
20 gram gesmolten roomboter of plantaardige margarine
15 gram cacaopoeder
1 eetlepel gemberkoekkruiden
snuf zout
1 theelepel sinaasappelsuiker
1 theelepel vanillesuiker
1 eetlepel pindakaas, ik nam 100% pinda maar het kan ook met gewone pindakaas
garnering: 2 tot 3 eetlepels geroosterde sesamzaadjes óf eventueel geraspte kokos óf                        amandelmeel

De bereiding:

Was en week de dadels en de abrikozen in warm water gedurende een paar uurtjes tot ze zacht zijn. Bewaar iets van het weekwater. Droog ze even met een tissue. Mix ze daarna in het bakje van de staafmixer fijn zonder stukjes, schraap tussentijd met een spatel langs de kanten om goed te mengen. Is het mengsel te dik, doe dan een lepel weekwater bij de massa.

Rooster ondertussen in een droge koekpan al roerend het amandelmeel op een laag vuur, blijf erbij anders verbrandt het opeens. Doe het daarna meteen in een grote mengkom waarin straks alles kan worden gemengd.

Smelt de boter of margarine in een steelpannetje of magnetron tot vloeibaar.
Voeg dan de gemixte zuidvruchten, het amandelmeel, de vloeibare roomboter of margarine, de cacaopoeder, de gemberkoekkruiden, het zout en de suikers toe en als laatste de pindakaas.
Meng alles goed door elkaar met en spatel en laat het afgedekt met folie even opstijven in de koelkast zodat je straks makkelijker balletjes kunt maken.

Neem kleine hoeveelheden van het deeg en maak er ongeveer 12 balletjes van. Rol deze balletjes in de sesamzaadjes. Deel ze lekker uit!

Glutenvrije taarten in dasanderekoek

Om in de komende zomermaanden mijn bloglezers even op te vrolijken heb ik deze heerlijke glutenvrije taarten uit mijn blog dasanderekoek op een rijtje gezet. Taart maken is een prettige bezigheid en het wordt een feestje als je ze opeet met lieve vrienden of familie. Er is volop keuze in glutenvrije taarten, in de loop van de afgelopen 5 jaar heb ik vele taarten gecomponeerd voor mijn blog het was fijn om ze nog eens voor jullie in de etalage te zetten. Alle taarten zitten vol fris fruit wat in de komende zomertijd ook voldoende vers te krijgen is zoals abrikozen, peren, kersen, pruimen, appels en bramen. De verschillende deegsoorten zoals korstdeeg en cake/koekdeeg zijn zorgvuldig samengesteld uit smakelijke, glutenvrije meelsoorten en fijne specerijen en de onmisbare smaaksuikers: sinaasappelsuiker, vanillesuiker en citroensuiker uit mijn keuken. Verder zorgen koekkruiden ervoor dat de smaak nog eens verbeterd wordt en er minder suiker in het deeg nodig is. Onderaan de fotogalerij vinden jullie de links voor deze blogrecepten in volgorde van de foto’s van links naar rechts. Klik lekker rond en kies er eentje uit om te gaan maken binnenkort!
Geniet ervan en een fijne zomer!

Kies een vruchtentaart uit om te gaan maken deze zomer!

Glutenvrije abrikozentaart van cakedeeg met minder suiker en margarine
Glutenvrije kersentaart van cakedeeg met minder suiker en margarine
Glutenvrije verse pruimentaart van amandelkorstdeeg
Glutenvrije yoghurttaart met rode aalbessen
Glutenvrije appeltaart van korstdeeg
Glutenvrije appeltaart met kruimels van korstdeeg
Glutenvrije taart met verse bramen met crumble
Glutenvrije biscuittaart met aalbessengelei van biscuitdeeg
Glutenvrije kersentaart in hartvorm voor je liefste
Glutenvrije appelcake met kaneelsiroop
Glutenvrije stoofpeertjestaart met peren gestoofd in port
Frisse glutenvrije tarte tatin met appels, een makkelijk recept in een glazen ovenschaal
Glutenvrije pruimentaart, deze taart heeft lang op nummer één gestaan in mijn blogstatistieken

 

 

 

 

Speltkruidkoek met desem – bevat gluten

In deze tijd waarin we meer thuis moeten verblijven is er heel veel interesse voor bakken met zuurdesem op mijn blog. Het geeft veel voldoening om hiermee bezig te zijn en het later samen op te eten. Deze heerlijke kruidkoek gemaakt met speltmeel is vol van smaak en de smaak en luchtigheid worden extra versterkt door een portie zuurdesem in het beslag. Zuurdesem is niet alleen geschikt om in brood te verwerken maar ook in koek en pannenkoek. Ik doe zelfs af en toe ook een lepel in een vleesvervanging met bonen en maak er dan een bonenburger van. Zeker als je voldoende zuurdesem hebt levert dit alles bijzondere smeuïge baksels op die net wat meer broodsmaak krijgen. Bovendien wordt het heerlijk voedzaam. Het speltmeel is  heel geschikt voor ontbijtkoek, de gluten van speltmeel zijn wat fragieler en mogen niet te lang gekneed worden.  Spelt bevat altijd minder bestrijdingsmiddelen door de dubbele kaf die om de aren zit ter bescherming van de korrel. Wil je meer weten over het maken van zuurdesem klik dan verder op: zuurdesem maken van tarwe en spelt. Deze speltkoek maak je natuurlijk met volkorenspeltmeel maar heb je die niet in huis, neem dan tarwemeel als vervanging.
Je kunt ook eens een andere zuurdesem maken van glutenvrij meel, ook heel bijzonder en smaakvol voor zuurdesembrood. Wil je weten hoe? Klik dan bij de glutenvrije categorie op dit blog: zuurdesem maken van glutenvrij meel en een nieuwe bakwereld gaat voor je open.

kruidkoek zrdsm ap kl

Speltkruidkoek met vruchten, noten en zuurdesem als extra smaakmaker

Wat heb je nodig voor de gevulde speltkruidkoek?

250 gram speltmeel volkoren
6 gram bakpoeder
150 gram lichte basterdsuiker
6 gram koekkruiden
4 gram zout
1 ei
100 gram zuurdesem van speltmeel
25 gram neutrale olie (koolzaad of olijfolie is heel smakelijk)
ongeveer 150 gram halfvolle yoghurt óf ongeveer 125 gram karnemelk
vulling:
25 gram grof gehakte noten en 75 gram rozijnen, gecombineerd met gewelde abrikozen
garnering:
25 gram zonnebloempitten en 2 eetlepels greinsuiker voor garnering

De bereiding:

Zorg dat alle ingrediënten voor de koek op kamertemperatuur zijn, vooral het ei, de zuurdesem en de yoghurt. Heb je altijd een kleine hoeveelheid zuurdesem in voorraad, zorg dan de avond van tevoren voldoende nieuwe voorraad (100 gram voor de koek) door je moederdesem te voeden.
Wel de rozijnen en abrikozen en hak de noten grof.
Neem een vierkante lage cakevorm van 20 bij 20 centimeter, vet deze licht in met olie en bekleed deze met repen bakpapier  zodat de koek straks makkelijk uit de vorm komt.
Verwarm de oven voor op 175 graden.
Weeg eerst de droge ingrediënten af: het meel, bakpoeder, koekkruiden, suiker en zout en meng deze goed met een garde.
Voeg dan al roerend, eerst met een garde, later met een siliconen spatel, de natte ingrediënten toe, het ei, zuurdesem, olie en als laatste de yoghurt. Kijk goed hoe de dikte van het beslag wordt, deze moet als dikke yoghurt zijn, dan is het goed. Neem dus iets meer of minder yoghurt. Voeg dan als laatste de vulling toe van noten en zuidvruchten.
Giet het koekbeslag in de bakvorm en strooi er gelijkmatig de greinsuiker en zonnebloempitten over zodat je straks een heerlijk krokante laag bovenop krijgt.
Bak de kruidkoek in 25 minuten gaar. Dit gaat vrij snel omdat het een lage bakvorm is. De speltkoek ruikt dan heerlijk kruidig en heeft een mooie bruine kleur.
Laat de koek liefst een dagje staan voor een goed smaakontwikkeling, goed ingewikkeld in huishoudfolie tegen uitdroging, maar laat hem in ieder geval twee uurtjes afkoelen voor je hem snijdt in kleine sneetjes, zie de foto hieronder.

kruidkoek zrdsm ap 2 kl

de sneetjes volkorenspeltkruidkoek met zuurdesem erin als smaakmaker

Dit vind je misschien ook leuk op mijn blog, nog een oude wijvenkoek met zuurdesem erin en het is weer tijd om heerlijk geurende vlierbloesemsiroop te gaan maken:

Paasgroet

paasgroet

 

Paasgroet van Inostrate: blijf gezond en bak lekkere feestbroden

bijvoorbeeld deze:

paasbrood in de vorm van een kip-bevat gluten

paasbrood met gist lang gerezen lang gerezen – bevat gluten

paasbrood glutenvrij

of iets zoets:

paaskrans – glutenvrij

paaskoekjes met glazuur – bevat gluten

Teffbrood met teffzuurdesem – glutenvrij

Dit bijzondere donkere glutenvrije teffdesembrood heeft een stevige structuur, kruimelt niet en is licht zuur. Het is gemaakt van voornamelijk teffmeel en met een zeer smakelijk nieuw zuurdesem van teffmeel waarvan ook een recept in dit blogbericht. Teffmeel heeft een bijzondere eigenschap die ik nog niet zo lang geleden heb ontdekt: het vormt vrij snel zuurdesem waarschijnlijk doordat het veel vezels bevat en micro-organismen zijn hier dol op. Dit desem is niet zo lang actief en is heel slap van structuur maar in combinatie van andere glutenvrije meelsoorten is het ideaal om als een snelle starter te dienen of om je vermoeide zuurdesem eens op te peppen. De geur van het teffdesem is heerlijk, het ruikt naar rokerige wijn met een vleug chocolade en is heel romig van structuur. Wil je een experiment doen dan kun je eens cacaopoeder aan het deeg toevoegen om de chocoladesmaak te versterken. Een teffbrood is wat droger maar dat kun je compenseren door meer olie erin te verwerken en het brood dun te snijden. Om het je gemakkelijk te maken heb ik een voorbeeld van een tijdschema gemaakt voor het bakken van dit brood en het zuurdesem maken van teffmeel. Gebruik bij de recept glutenvrij meel met het glutenvrije logo.

glutenvrij teffbrood met zuurdesem bereid

Stevig glutenvrij teffbrood met zuurdesem

Teffdesem maken: twee maal daags roeren in de ochtend, bij het meel toevoegen, en in de avond nog eens. Op de volgende manier hield ik de desem mooi op dikte en ging het al in 4 dagen flink bubbelen. Teff gaat snel fermenteren door de hoge hoeveel vezels en is een fijne starter, ook voor andere meelsoorten om mee verder te bakken. Je kunt ook een desem maken van half mais- of boekweitmeel en half teffmeel, dat is iets stabieler qua structuur maar het is interessant om een puur desem te maken. Voor meer tips Zie glutenvrije meelsoorten in dit blog  en zie glutenvrij zuurdesem maken

Schema voor de bereiding van een teffdesem:
Gebruik een schone weckpot met losse deksel en plaats deze op een warme plek bij een temperatuur tussen de 20 en 30 graden Celsius, niet in de zon.
dag 1: 50 gram teffmeel en 60 gram lauw water
dag 2: 20 gram teffmeel en 20 gram lauw water
dag 3: 20 gram meel en 20 gram lauw water
dag 4: 20 gram meel en 12 gram lauw water
Op de vijfde dag heb je dan voldoende desem (in dit geval 185 gram) om te starten met het bakken van een desembrood én heb je nog een restant over om als moederdeeg om verder te bewaren en te voeden.

actief zuurdesem van teffmeel

actief zuurdesem van teffmeel, chocoladekleurig en snel actief

Voorbeeld van een tijdschema voor de bereiding en het bakken van het teffbrood:
8.00 uur: eerst maak je een voordeeg in een mengkom met een garde:
200 gram teffmeel
100 gram boekweitmeel
185 gram teffdesem – zie recept hierboven
300 gram lauw water mengen en afdekken  met een schone plastic zak. Zet de kom op een warme plaats. Na 2 uur is het al goed aan het bubbelen.
( Een leuke variatie: voeg eens 10 gram gezeefd cacaopoeder bij het meelmengsel)

Vet ondertussen de bakvorm in en bekleed deze met bakpapier zodat het brood straks goed uit de vorm komt.
10.00 uur:
Voeg nu toe aan het voordeeg met een spatel:
8 gram lichte basterdsuiker
5 gram sinaasappelsuiker
4 gram fiberhusk
9 gram bakkerszout
40 gram zonnebloempitten
15 gram koolzaadolie of olijfolie  (of kies margarine als variatie)
1 theelepel venkelzaadjes
45 gram lauw water, of in ieder geval zoveel water dat het deeg in stukken van de spatel valt en dik vloeibaar is.
Roer alles goed door elkaar en controleer de dikte.
Vul je geprepareerde bakvorm maximaal voor 2/3 met het deeg zodat het er niet bovenuit kan rijzen.
Garnering: Bestrooi het deeg met 10 gram zonnepitten.
Laat het deeg nu 4 tot maximaal 6 uur afgedekt met een dunne plastic zak rijzen tot aan de rand. Bij mij was het na 4 uur maar het hangt af van de temperatuur van de omgeving.
14.00 uur
Verwarm de oven 10 minuten voor op 220 graden Celsius.
14.10 uur
Bak het teffdesembrood eerst 10 minuten op 220 graden en dan nog eens 35 minuten op 190 graden Celsius. Vergeet niet de oventemperatuur terug te zetten en je kookwekker opnieuw in te stellen.
14.55 uur Het brood klaar en gaar. Haal het uit de oven en uit het bakblik. Laat het afkoelen op een rooster en snij het pas aan als het totaal afgekoeld is.

Dit brood is lekker is heel lekker met kaas, stroop of chocoladebeleg en fijn om te combineren met een lichtere glutenvrije broodsoort in één broodmaaltijd om aan de smaak te wennen. Lekker zijn bijvoorbeeld
Mariannes haverbrood

mariannes brood glutenvrij

Marianne’s glutenvrije haverbrood in snedes

olijvenbrood

olijvenbrood 3 glu - kopie

glutenvrij olijvenbrood

Glutenvrij rijstbrood

???????????????????????????????

glutenvrij rijstbrood in briochevorm gebakken

maisbroodjes.

maisbroodjes

knapperige glutenvrije maisbroodjes